X
تبلیغات
JDSFASS - تغذیه گاو شیری

JDSFASS

انجمن گاو شیری (اطلاع رسانی علمی و کاربردی)

راهکار های افزایش تولید در گاوداری ها در شرایط مختلف اقلیمی

یاسر رحیمیان کارشناس ارشد مهندسی علوم دامی     ۰۳ آذر ۱۳۹۰      


بحران خشکسالی از یکسو و نوسانات شدید قیمت و رکود بازارهای جهانی از سوی دیگر سایه ای سنگین بر صنعت گاو شیری افکنده ولی تمام سعی کارشناسان این صنعت باید بر حفظ تولید شیر و درگیر شدن با کمترین تنش باشد. بدون شک مهمترین فعالیت متخصصان و مهندسان تغذیه در یک مزرعۀ پرورش گاو شیری رساندن گاوهای شیری به دورۀ اوج شیردهی و سپس حفظ و تداوم شیردهی است. افزایش تولید شیر در یک گاو قطعاً تحت تأثیر یک عامل (مثلاً تغذیه و خوراک) نیست و عوامل مهم دیگری همچون ژنتیک ، شجرۀ پدر و مادر، بهداشت، جایگاه، آسایش دام و رفتار مناسب نیروی انسانی در این مهم نقش دارند. نکتۀ مهمی که اشاره به آن ضروری است آن است که افزایش تولید شیر در شرایط پرآبی و وفور علوفه و   جیره ای با کیفیت ، برای یک متخصص کار چندان سختی نیست ولی در شرایط خشکسالی و عدم ثبات در قیمت ها کاری بس دشوار و طاقت فرساست. گاوداران در شرایط خشکسالی با کمیاب شدن علوفه، گران شدن قیمت علوفه، عرضۀ علوفۀ بی کیفیت به بازار و وفور غلات وارداتی روبرو می شوند.


شیوه های افزایش تولید شیر در شرایط پرآبی
زمانی که یک ماده غذایی جدید وارد جیره گاو شیری می شود به سرعت بر جمعیت میکروبی شکمبه اثر خود را می گذارد. براین اساس دورۀ عادت پذیری حداقل 3 هفته برای این کار توصیه شده است. پژوهش های انجام شده نشان داده است در هر میلی متر مایع شکمبه، تعداد 10 میلیارد عدد از میکروارگانیسم ها وجود دارند که با احتساب باکتری های چسبنده به غذا این تعداد بیشتر نیز خواهد شد. وزن باکتری های موجود در شکمبه 3-7 کیلوگرم است که تقریباً 5 تا 10 درصد از کل محتویات شکمبه را شامل می شود. ارت و کافمن نشان دادند تعداد باکتری ها تا حد زیادی به وسیله ترکیبات جیره غذایی تحت تأثیر قرار می گیرد. زمانی که گاو از کاه تغذیه می کند تعداد باکتری ها در هر میلی متر مایع شکمبه به 109 * 15-4 می رسد ولی با تغذیع خوارک های پرنشاسته این تعداد به 5 برابر می رسد
خوراک نه تنها بر تعداد کل میکروارگانیسم ها اثر گذار است بلکه در رشد نسبی جمعیت گونه ای خاص از یک نوع میکروارگانیسم نیز مؤثر است. در زمان تعلیف باخوارکهای دارای فیبر خام زیاد، باکتری های تجزیه کننده سلولز (مثل فیبروباکترسوکسینوژنز) افزایش می یابند و در زمان تعلیف خوراکهای دارای نشاسته زیاد، باکتری های تجزیه کننده نشاسته (مثل استرپتوکوکوس بوویس) حائز اکثریت می شوند. بنابراین تنظیم جیره در دوره خشکی و ابتدای شیردهی از این جهت مهم است که چون گاو در اواخر دوره خشکی از یک جیره پرعلوفه استفاده کرده و تعداد باکتری های مگاسفراالسدنی و سلنوموناس رومیننتیوم تقریباً ناچیز بوده و 3 هفته طول می کشد تا به تعداد مناسب برسند و بتوانند محصول تخمیری باکتری های استرپتوکوکوس بوویس و لاکتوباسیل که لاکتات است را به اسیدهای چرب فرار استات، پرپیونات و بوتیرات تبدیل کنند تغییر ناگهانی جیره از حالت علوفه ای به حالت پرکنسانتره می تواند زیان بار باشد. چون باکتریهای استرپتوکوکوس بوویس و لاکتوباسیلها به جیره پرنشاسته به سرعت پاسخ داده و حجم بالایی ار لاکتات را در شکمبه تولید می کنند که در اینجا باید باکتری مگاسفراالسدنی و سلنوموناس رومیننتیوم، لاکتات را به استات، پروپیونات و بوتیرات تبدیل کنند ولی به دلیل عدم رعایت دورۀ عادت پذیری این حالت طبیعی اتفاق نمی افتد.

گاوهای تازه زا و پرتولید
افزایش تولید شیر تا 4 ماه پس از زایمان ادامه پیدا می کند. لزوم دسته بندی گاوهای تازه زا و پرتولید جهت افزایش تولید شیر امری ثابت شده است. رسیدگی به جیره مصرفی این دسته از گاوها جهت مقابله با بیماری های متابولیکی مثل اسیدوز، کتوز، تب شیر، جابجایی شیردان و کبد چرب از یک طرف موجب بهبود سلامت بدنی و ارتقاء عملکرد تولید مثلی حیوان شده و از طرف دیگر منجر به افزایش در تولید شیر می شود. بر این اساس مصرف روزانه کنسانتره باید بین 45/0-9/0 کیلوگرم افزایش یابد. باید گاوها را جهت بهینه سازی اعمال هضم و جذب، با بهترین و مرغوبترین علوفه تعلیف کرد. به دلیل بالا رفتن در تولید شیر، گاو شیری نیاز بیشتری به انرژی دریافتی داشته که باید از طریق مکمل چربی یا روغن به میزان (45/0 تا 9/0 کیلوگرم در روز) این نیاز را پاسخ داد. حتی الامکان جایگاه استراحت گاو شیری از نوع فری استال بوده همراه با تهوبه کافی و محلی برای گردش و قدم زدن تعبیه شود. از مهمترین ناهنجاری های متابولیکی در این دوره کتوز و کبد چرب بوده به طوری که به دلیل ناهمخوانی داشتن انرژی دریافتی و انرژی موردنیاز، غلظت اسیدهای چرب غیراستری شده  در خون افزایش می یابد. همچنین در این شرایط غلظت گلوکز و انسولین خون در حد پایینی قرار دارد. بنابراین محققین خوراندن 3 تا 12 کیلوگرم نیاسین در هر روز را برای کاهش اجسام کتونی خون توصیه می کنند. همچنین استفاده از پروپیونات سدیم یا پروپیلن گلیکول سطح گلوکز خون و به دنبال آن انرژی مورد نیاز دام را در سطح مناسبی حفظ می کند.

افزایش کنسانتره مصرفی
افزایش در مصرف کنسانتره باید در زمان 4 ماه پس از زایمان باشد. افزایش کنسانتره مصرفی صرفاً نباید به کمیت آن محدود شود، بلکه کیفیت آن نیز مهم است به طوری که استفاده از مواد خوراکی متنوع، مواد مغذی مورد نیاز گاوهای شیری را طبق توصیه جداول تعین شده علمی تأمین می کند. از این رو همگام با افزایش کمیت کنسانتره، افزایش کیفیت آن نیز در نظر گرفته شود و از موادی چون پودرماهی، پودر چربی، پسمان خشک صنایع تقطیری، ملاس، گلوتن ذرت و پروبیوتیکها، مخمرها، بافرها، مکملهای معدنی و ویتامینی و ضدقارچ و کپکها در کنار مواد انرژی زا و پروتئینی جیره با رعایت اصول تنظیم استفاده شود. در پژوهشی مشخص شد اگر سطح مصرف خوراک کاهش پیدا کند تولید شیر نیز کاهش و به عکس زمانی که مقدار ماده خشک مصرفی افزایش پیدا کند تولید شیر نیز افزایش پیدا می کند.
جان و دالی (1996) دریافتند اگر دفعات مصرف کنسانتره در روز2 بار یا کمتر باشد، غلظت پروپیونات در شکمبه افزایش وبه دنبال آن انسولین خون زیاد می شود. این حالت باعث می شود پیش سازهای ساخت چربی خارج از بافت پستان به سمت بافت چربی رفته و در آنجا چربی ذخیره شود. به نظر می رسد تغذیه چندین بار کنسانتره در روز از افت چربی شیر می کاهد. این حالت در زمانی که ماده خشک مصرفی بالاتر از 10 کیلوگرم در روز باشد مهم است.

افزایش دفعات خوارک دهی
مشخص شده است که هرچه وعده های خوارکدهی برای گاوهای شیری بیشتر شود، حجم کمتری از غذا در هر وعدۀ غذایی وارد شکمبه می شود و در نتیجه گاو زمان بیشتری را کنار آخور سپری کرده و رغبت بیشتری را به مصرف خوراک نشان می دهد. اگر تعداد وعده های خوراکدهی کاهش یابد (مثلاً از 3 بار به 2 بار)، ذخیره سازی چربی و نقل و انتقال آن زیاد شده و در نتیجه بازده ذخیره سازی انرژی کم می شود. مطالعات پیشین از اثرات منفی افزایش دفعات خوارکدهی بر ترشح انسولین پلاسما در گاوهای شیرده گزارش داده اند.
در آزمایشات متععد مشاهده شد اگر دفعات خوراکدهی برای گاوهای شیرده افزایش پیدا کند، اسیدیته شکمبه و نسبت استات به پروپیونات افزایش و غلظت انسولین پلاسما کاهش می یابد. با توجه به نقش مهم انسولین در لیپوژنز، به نظر می رسد به دنبال افزایش دفعات خوراکدهی، سطح انسولین پلاسما کاهش یافته و ذخیره چربی در بدن کم می شود. بنابراین توجه به افزایش تعداد وعده های خوراکدهی بیشتر برای کنترل  اسیدوز شکمبه گاو بوده که به دنبال آن می توان به افزایش تولید شیر امیدوار بود.

افزایش دفعات دوشش
عمل 2 بار دوشش در روز در بسیاری از نقاط جهان معمول است. فاصله زمانی بین دو دوشش می تواند 12، 14-10 یا 16-8 یا 15-9 ساعت یکبار باشد. طبق مطالعه ای که در دانشگاه کرنل انجام شد مشخص شد گاوهایی که با فاصله 16-8 ساعته 2 بار در روز دوشیده می شدند نسبت به گاوهایی که 2 بار دوشش با فاصله زمانی 12 ساعته داشتند، 3/4% شیر کمتری تولید کردند. در مطالعه ای دیگر که در دانشگاه ایلینویز انجام شد 2 گروه گاو که 2 بار در روز دوشیده می شدند یکی از گروه ها با فاصله زمانی 15-9 ساعته و گروه دیگر هر 12 ساعت یکبار در نظر گرفته شدند. در پایان آزمایش مشخص شد گاوهایی که هر 15-9 ساعت یکبار دوشیده می شدند 2% شیر کمتری نسبت به گروه هر 12 ساعت یکبار دوشش تولید کردند. بنابراین به نظر می رسد رعایت دقیق فواصل بین دو دوشش ضروری نباشد.
 در بررسی سه گله در کالیفرنیا در سال 1986 مشخص شد دامداری هایی که 3 بار در روز عمل دوشش را انجام می دادند گاوهای شکم یک 4/19% ، گاوهای شکم دو 5/13% ، گاوهای شکم سه 7/11% و گاوهای شکم چهار به بالا 4/13% شیر بیشتری نسبت به 2 بار دوشش تولید کردند. در مطالعه دیگری که در کالیفرنیا انجام شد مشخص شد به دنبال افزایش تعداد دفعات دوشش، تولید در گاوهای شکم یک 12% و تولید در کل دوره 14% افزایش نشان داد. همچنین تولید بیشتر شیر برای گاوهای شکم دو 7% دیده شد. در تحقیقاتی که در انگلستان انجام شد مشخص شد 3 بار دوشش در طی 20 هفته اول شیردهی برای گاوهای چند شکم زا باعث افزایش 19% و برای گاوهای شکم یک 13% افزایش در تولید شیررا خواهد داشت.
به دلیل آنکه عملکرد تولید مثلی گاوهای شیری نیز همزمان با تولید شیر از اهمیت خاصی برخوردار است در کالیفرنیا در سال 1986 پژوهشی در این زمینه انجام شد. مشخص شد گاوهایی که در ابتدای دوره شیردهی قرار داشتند و 3 بار در روز دوشیده می شدند نسبت به گاوهایی که 2 بار در روز دوشیده می شدند روزهای باز بیشتری داشتند. پیتر و همکاران در سال 1986 نشان دادند گاوهایی که در روز 2 بار دوشیده می شدند عملکرد تولید مثلی بهتری نسبت گاوهایی که در روز 3 بار دوشیده می شدند داشتند و این دامها چرخه فحلی خود را زودتر از سر گرفتند. بنابراین گاوهای 3 بار دوشش در روز در مقایسه با گاوهای 2 بار دوشش در روز دارای عملکرد تولید مثلی ضعیف تری در ابتدای شیردهی خود بودند.
ولی افزایش دفعات دوشش در انتهای دورۀ شیردهی روی عملکرد تولیدی و تولیدمثلی اثر منفی نداشت. گاوهای 3 بار دوشش در مقایسه با 2 بار دوشش در روز کمتر از گله حذف شدند. یک نتیجه جالب دیگر اینکه به لحاظ سلامت بافت پستان هیچ تفاوتی بین دو گروه دیده نشد. در نهایت دوشش گله برای 3 بار در روز باعث افزایش تولید شیر به میزان 18-10% شد.

کیفیت جیره مصرفی
منظور از کیفیت جیره مصرفی، تأمین ماده خشک مصرفی، انرژی ویژه شیردهی، پروتئین قابل سوخت و ساز، مواد معدنی پرمصرف و کم مصرف با رعایت قابلیت دسترسی ، ویتامین های محلول در چربی و محلول در آب، رطوبت، فییبرها، تفاوت آنیون – کاتیون جیره و افزایش وزن بدن است. کیفیت جیره هم در علوفه و هم در کنسانتره اثری مهم در شیردهی گاو دارد. علوفۀ با کیفیت، دارای رطوبت مناسب جهت عمل نشخوار، رنگ اختصاصی همان علوفه برای تشخیص غلظت ویتامین های محلول در چربی و ریز مغذی های کافی جهت تأمین نیازهای شیردهی می باشد. البته مهمترین توقعی که از علوفه در جیرۀ گاوهای شیری می رود، تحریک عمل نشخوار و حفظ ثبات ph در شکمبه بوده و برای تأمین نیاز گاوهای پرتولید باید از بخش کنسانتره کمک گرفت. بدین جهت برای کمک به تولید علوفه ای با کیفیت باید از واریته های اصلاح شده، اعمال کنترل شدۀ کاشت ، داشت و برداشت ، خاک های غنی از ریزمغذی ها، انبارداری مناسب، دستگاه های مناسب برداشت و حمل و نقل استاندارد استفاده کرد. منظور از کنسانترۀ با کیفیت ، خوراک مخلوط شده ای است که از تنوع مواد غذایی و مغذی جهت تولید شیر بالا برخوردار باشد. چون کنسانتره به حالت پودری است نیاز به جویدن نداشته و سریع در معرض میکروب های موجود در شکمبه قرار گرفته و تخمیر می شود. در چنین شرایطی اگر کنسانتره از مواد انرژی زا و پروتئین قابل تجزیۀ مناسبی برخوردار باشد باعث ساخته شدن پروتئین میکروبی در شکمبه شده که هم نیاز های میکروبی داخل شکمبه را تأمین می کند و هم نیازهای تولید شیر برطرف می شود. کیفیت پروتئین جیره هم بر تولید شیر و هم بر افزایش وزن بدن اثر دارد به این صورت که اگر به کمک روش های حرارت دهی بتوان بر روی محصولات کشاورزی تغییراتی اعمال کرد تا پروتئین بیشتری در اختیار دام قرار گیرد می توان در نیل به این اهداف موفق بود. روش های حرارت دهی مانند عمل آوری با امواج مایکروویو، ترکاندن، برشته کردن، منبسط کردن، پرک کردن و خرد کردن می توانند از باز شدن پروتئین در شکمبه جلوگیری کرده و باعث جذب اسیدهای آمینه در روده ها شوند. این حالت افزایش وزن بدن و تولید بیشتر شیر را در پی خواهد داشت. اخیراً اسید های آمینه محافظت شده متیونین و لیزین نیز وارد بازار شده که می تواند در کاهش دادن هزینۀ جیرۀ مصرفی گاوداری و تنظیم دقیق تر جیره اثرگذار باشد.

افزایش یا حفظ تولید شیر در شرایط خشکسالی
در شرایطی که به دلیل کاهش بارندگی تولید علوفه کاهش می یابد گاوداران مجبورند از کنسانترۀ بیشتر و علوفۀ کمتری در جیره استفاده کنند. بر طبق اسناد علمی چون گاو یک حیوان نشخوارکننده است باید 5/1 درصد از وزن بدن خود را از علوفه تغذیه کند . همچنین در تمام جیره های مصرفی برای گاوهای شیری باید 55 درصد علوفه و 45 درصد کنسانتره در نظر گرفته شود . حال اگر دو علوفۀ مهم مصرفی در گاوداری مثل یونجه و سیلاژ ذرت به دلیل خشکسالی با کمبود مواجه شود باید از جایگزین های مناسب مثل تفاله ها، پوسته ها، کاه عمل آوری شده با ملاس یا اوره و انواع سبوس استفاده کرد. در چنین شرایطی حتماً رطوبت جیره 45 تا 50 درصد حفظ شود. اگر از کاه گندم در جیرۀ گوساله های 3-12 ماهه ماده استفاده می شود حتماً پروتئین مورد نیاز جهت تنظیم رشد در نظر گرفته شود. در جیره های مورد استفاده در زمان خشکسالی از آلمینوسیلیکات ها (مثل بنتونیت سدیم) استفاده شود.
+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و نهم آبان 1391ساعت 6:17  توسط رضا  | 

کاربرد عصاره ی برخی از گیاهان دارویی در تغذیه ی نشخوارکنندگان

با توجه به ممنوعیت استفاده از آنتی بیوتیک ها در خوراک دام از سال 2006 میلادی، استفاده از جایگزین هایی به عنوان محرک رشد در تغذیه ی نشخوارکنندگان، مورد توجه قرار گرفته است. اسانس های گیاهی حاصل از گیاهان دارویی، می توانند به عنوان افزودنی های خوراکی، جهت بهبود بازده خوراک و کنترل عوامل بیماری زا در دام ها، به کار روند. به عنوان مثال، افزودن تیمول (ترکیب فعال آویشن و پونه کوهی) به مایع شکمبه در شرایط in vitro، موجب کاهش غلظت نیتروژن آمونیاکی شد. کارواکرول (جزء اصلی اسانس پونه کوهی) در شرایط in vitro در دز 300 میلی گرم در لیتر، pH و مقدار بوتیرات را افزایش داد اما مقادیر استات و پروپیونات و غلظت کل  VFAرا کاهش داد. اسانس سیر و دی آلیل دی سولفید (300 میلی گرم در لیتر از مایع شکمبه) به ترتیب تولید متان را 74 و 69 در صد کاهش دادند بدون این که در قابلیت هضم ماده ی خوراکی، تغییری ایجاد شود. به نظر می رسد که اسانس ها می توانند در کشور ما نیز در خوراک دام، مورد استفاده قرار گیرند.

گیاهان دارویی مورد بررسی و ترکیبات موثر آن ها:

 دارچین: بخش مورد استفاده، پوست خشک شده ی ساقه ی درخت دارچین می باشد. مواد تشکیل دهنده ی اسانس دارچین، سینامالدئید و اوگنول هستند که از این میان، سینامالدئید، اصلی ترین  ماده ی موجود در این اسانس می باشد. اثرات سینامالدئید روی متابولیسم نیتروژن متناقض بود.اگر چه در برخی مطالعات، در متابولیسم نیتروژن، تغییر مشاهده شد (Cardozo et al., 2004) اما در سایر مطالعات، اثری مشاهده نگردید (Busquet et al., 2005). Cardozo و همکاران (2006) مشاهده کردند که افزودن مخلوط سینامالدئید (180 میلی گرم در روز) و اوگنول (90 میلی گرم در روز) زمانی که کل اسانس دارچین استخراج شد، بدون این که روی نسبت مولار پروپیونات یا بوتیرات اثر کند، موجب افزایش استات شد اما استخراج سینامالدئید به صورت خالص، بدون این که مقدار استات و بوتیرات را تغییر دهد، باعث افزایش پروپیونات شد. این نتایج نشان می دهد که اگرچه سینامالدئید، اصلی ترین و فعال ترین ترکیب اسانس دارچین است، اما سایر ترکیبات موجود در این اسانس (مانند اوگنول) ممکن است اثر متقابل با سینامالدئید داشته باشند (Calsamiglia et al., 2007).

آویشن: آویشن درختچه‌ای کوتاه و پر شاخه ‌است گونه‌های مختلفی از آن در کوهستان‌ های ایران می‌روید و نام ‌های گوناگونی دارد. قسمت مورد استفاده ی این گیاه، برگ های خشک و سر شاخه های گلدار است. ترکیب اصلی آویشن، تیمول است که اثر ضد عفونی کننده دارد. Borchers (1965) مشاهده کرد که افزودن تیمول (ترکیب فعال آویشن و پونه کوهی) به مایع شکمبه در شرایط in vitro، موجب کاهش غلظت نیتروژن آمونیاکی شد. دز های متوسط تیمول (400 میلی گرم در لیتر) در شرایط in vitro، موجب افزایش نسبت استات به پروپیونات شد (Calsamiglia et al., 2007). Benchaar و همکاران (2008) مشاهده کردند که تیمول (400 میلی گرم در لیتر)، بازدارنده ای قوی برای تولید متان در شرایط in vitro است .

پونه کوهی: گیاهی‌ است‌ پایا که‌ بین‌ ۳۰ تا ۹۰ سانتیمتر رشد می‌کند. این گیاه، بوی‌ مطبوعی شبیه‌ آویشن‌ دارد. قسمت های‌ مورد استفاده‌ ی این گیاه، سر شاخه‌های‌ گلدار آن‌ است‌. اجزای اصلی این گیاه، تیمول و کارواکرول است. اسانس پونه کوهی و جزء اصلی آن یعنی کارواکرول به میزان 3000 میلی گرم در لیتر، غلظت نیتروژن آمونیاکی را در شرایط in vitro در کشت میکروبی کاهش داده اند (Busquet et al., 2006). اما همین ماده به میزان 2/2 میلی گرم در لیتر در شرایط in vitro، موجب افزایش غلظت نیتروژن آمونیاکی شد (Busquet et al., 2005). کارواکرول، در شرایط in vitro در دز 300 میلی گرم در لیتر، pH و مقدار بوتیرات را افزایش داد اما مقادیر استات و پروپیونات و غلظت کل  VFAرا کاهش داد (Busquet et al., 2005).

میخک: از غنچه های خشک گیاه، برگ و سر شاخه ی گلدار، برای استخراج اسانس استفاده می شود. مواد تشکیل دهنده ی این گیاه شامل اوگنول، استیل اوگنول، وانیلین و متیل پنتیل کتون می باشند. ماده ی اصلی در این گیاه، اوگنول است. این ماده، غلظت نیتروژن آمونیاکی را در دز های 5، 50 و 500 میلی گرم در لیتر کاهش داد (Benchaar et al., 2008) دزهای پایین از اسانس میخک (2/2 میلی گرم در لیتر) باعث کم شدن نسبت مولار استات شد (Busquet et al., 2005) اسانس جوانه ی میخک به میزان 2/2 میلی گرم در لیتر به کشت مداوم، اثری روی غلظت نیتروژن آمونیاکی نداشت (Busquet et al., 2005). این امر نشان می دهد که اسانس میخک، فعالیت پپتیدولیتیکی باکتری های شکمبه را کاهش داده است. افزودن ترکیبات اصلی اسانس جوانه ی میخک و اوگنول در غلظت مشابه، اثری روی متابولیسم نیتروژن نداشت که نشان می دهد فعالیت ضد پپتیدولیتیکی اسانس جوانه ی میخک به خاطر ترکیب عمده ی آن نبوده و احتمالا نتیجه ی ترکیبات ناشناخته ای در بخش اسانس آن است.

سیر: از پیاز این گیاه برای استخراج اسانس استفاده می شود. مواد اصلی حاصل از اسانس این گیاه دی آلیل سولفید، دی آلیل دی سولفید، آلیل مرکاپتان و آلیسین می باشند. این مواد خصوصیات درمانی مختلفی مثل ضد انگل، ضد سرطان، آنتی اکسیدان و ضد التهاب دارند. عمده ترین فعالیت اسانس سیر، فعالیت ضد میکروبی علیه باکتری های گرم مثبت و گرم منفی است. اسانس سیر در کشت مداوم، غلظت نیتروژن آمونیاکی را کاهش داد (Cardozo et al., 2004)، اما سایرین، اثرات کم و متغیری را گزارش کردند (Busquet et al., 2005). Busquet و همکاران (2005) گزارش کردند که اسانس سیر (312 میلی گرم در لیتر) نسبت استات را کاهش داد و نسبت پروپیونات را افزایش داد. اثرات عصاره ی سیر و چهار ترکیب اصلی آن (دی آلیل سولفید، دی آلیل دی سولفید، آلیل مرکاپتان، و آلیسین) در کشت میکروبی ارزیابی شده و مشاهده شد که اسانس سیر و دی آلیل دی سولفید (300 میلی گرم در لیتر از مایع شکمبه) به ترتیب تولید متان را 74 و 69 در صد کاهش دادند بدون این که در قابلیت هضم ماده ی خوراکی، تغییری ایجاد شود (Busquet et al., 2005).

مخلوط اسانس های گیاهی (MEO): این مخلوط شامل موادی مانند کرزول، رزورسینول، تیمول و اوگنول است. مشاهده شده که MEO از رشد برخی باکتری های تولیدکننده ی مقدار زیاد آمونیاک یا HAP ها مانند کلستریدیوم استیکلاندی و پپتواسترپتوکوکوس آنروبیوس جلوگیری  می کند (Mc Intosh et. al., 2003). اما سایر HAP ها مثل کلستریدیوم آمینوفیلوم حساسیت کمتری داشتند. HAP ها به مقدار کمی در شکمبه وجود دارند (کمتر از 01/0 جمعیت میکروبی شکمبه) اما فعالیت دآمیناسیونی بسیار زیادی دارند (Benchaar et al., 2008). تعداد باکتری های HAP به میزان 77 درصد در گوسفندی که  جیره ی با مقدار پروتئین کم و MEO به میزان 100 میلی گرم در روز دریافت کرده بود، کاهش یافت (Wallace, 2004). اما زمانی که همین گوسفند با جیره ی با پروتئین بالا تغذیه شده بود، MEO اثری روی باکتری های HAP نداشت. در تحقیق دیگری گاو های شیری با MEO به مقدار 75/0 یا 2 گرم در روز تغذیه شدند و تغییری در غلظت نیتروژن آمونیاکی شکمبه، ابقاء نیتروژن و قابلیت هضم نیتروژن مشاهده نشد. حجم شکمبه 100 لیتر فرض شده بود ( Benchaar et al., 2006). اسانس های استخراج شده از گیاهان، ممکن است موادی مفید برای بهبود بازده مصرف مواد مغذی در نشخوارکنندگان و کاهش اثر تولیدات آن ها روی محیط باشند. بیشتر مطالعات، تا به امروز، آزمایشگاهی بوده (in vitro) و در کوتاه مدت انجام شده اما نشان داده اند اسانس های گیاهی و ترکیبات فعال آن ها ممکن است به طور مطلوب باعث تغییر تخمیر شکمبه ای شوند.
+ نوشته شده در  جمعه هجدهم فروردین 1391ساعت 14:2  توسط رضا  | 

بيماري يون چست ؟

بيماري يون يک عفونت باکتريايي مزمن علاج ناپذير است که به صورت اوليه قسمتهاي تحتاني روده کوچک نشخوارکنندگان را درگير مي نمايد، هرچند پاتولوژي و نشانه هاي آن ميان گونه ها متفاوت است. عفونت معمولا هنگامي رخ مي دهد که حيوانات جوان باکتري مايکوباکتريوم ايويوم پاراتوبرکلوزيس (map) را دريافت دارند. پس از آلودگي باکتري داخل سلولهاي روده اي حيوانات به آرامي رشد مي نمايد، پس از مدتي سلولهاي ايمني حيوانات در پاسخ به حضور باکتري تکثير مي يابند و سرانجام به ضخيم شدن روده و آسيب به قابليت جذب غذاها و نشانه هاي کلينيکي بيماري يون در تعدادي از حيوانات منتهي مي شود. علائم کلينيکي بيماري يون بصورت تاخيري بروز مي نمايد و اين امر به اين دليل مي باشد که دوره کمون آن 2 تا 6 سال يا بيشتر است.

علائم فاز تاخيري عفونت شامل کاهش وزن، اسهال ناگهاني پرتابي يا متناوب و اشتهاي نرمال مي باشد. تعدادي از حيوانات غير اقتصادي مي شوند و يا التهاب و تجمع مايع زير فک (bottle jaw)ناشي از کمبود پروتئين در آنها رخ مي دهد. مرحله تاخيري بيماري در حيوانات تا به زوال رفتن و لاغري مفرط ادامه مي يابد و مي تواند طي چند روز يا چند ماه به مرگ منتهي شود. يون يک بيماري پيش رونده در سطح گله ها مي باشد، مطابق يک مطالعه انجام شده يون در دست کم 22% از گله هاي شيري آمريکا وجود دارد. (تنها گله هايي با 10% يا بيشتر گاو عفوني بعنوان مثبت تلقي شدند) و 40% از گله هاي بزرگتر (بيش از 300 راس) از نظر تست بيماري مثبت شدند. همچنين در گله هاي کوچکتر (زير 50راس) ميزان آلودگي 20% بوده است و فقط 7% از گله و 4/0% از گاوها در اين گله ها از نظر تست مثبت بوده اند، اين کاهش تيتر شايد يک نتيجه از بهبود امر مديريت بر مراتع و مقادير تجمعي کمتر بوده است.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  پنجشنبه ششم بهمن 1390ساعت 5:42  توسط رضا  | 


با سلام


لطفا برای دانلود به قسمت زیر  مراجعه نماید.


http://wdl.persiangig.com/pages/download/?dl=http://enooriyan.persiangig.com/1/Methanogenesis.pdf

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و یکم آذر 1390ساعت 5:59  توسط رضا  | 

عضو هيات علمي موسسه تحقيقات علوم دامي کشور گفت: علوفه ذرت، چغندر و نيشکر بهترين منبع براي تغذيه دام هستند ولي متاسفانه در ايران اين مواد غذايي پس از برداشت محصول به طور کامل نابود مي‌شوند.

مرتضي رضايي در گفت‌وگو با ايسنا با اشاره به تداوم خشکسالي در کشور در سالهاي آينده گفت: خشکالي باعث کاهش منابع تغذيه دام شده و اين مسئله نيز موجب کاهش توليد محصولات دامي در کشور مي‌شود.

وي افزود: در حال حاضر کمبود منابع تغذيه دام باعث شده کشاورزان ضررهاي زيادي را متحمل شوند و حتي برخي نيز ورشکست شده‌اند.

رضايي با تاکيد بر اينکه يونجه يکي از علوفه‌هاي بسيار با ارزش دام است، گفت: اين محصول در موقع برداشت و انبار کردن،40 درصد ماده خشک و 30 درصد از ارزش غذايي خود ار به دليل عدم توجه و استفاده از ماشين‌آلات مناسب از دست مي‌دهد.

عضو هيات علمي موسسه تحقيقات علوم دامي کشور در پايان گفت: علوفه ذرت، چغندر و نيشکر بهترين منبع براي تغذيه دام هستند ولي متاسفانه در ايران اين مواد غذايي پس از برداشت محصول به‌طور کامل نابود مي‌شوند و هيچ استفاده‌اي از آنها نمي شود.

+ نوشته شده در  جمعه سیزدهم آبان 1390ساعت 5:57  توسط رضا  | 

پژوهشهاي علوم دامي (دانش كشاورزي) پاييز و زمستان 1389; 4/20(2):123-132.

 

تاثير تغذيه با جيره حاوي تفاله دانه انار بر مصرف خوراک، عملکرد و متابوليت هاي سرم خون بزهاي آميخته خراسان جنوبي

 

مدرسي سيدجلال,فتحي نسري محمدحسن*,دياني اميد,رشيدي لادن

 

* گروه علوم دامي، دانشگاه بيرجند

 

 

براي بررسي تاثير استفاده از تفاله دانه انار بر مصرف خوراک، توليد و ترکيبات شير، افزايش وزن روزانه و غلظت برخي متابوليت هاي خون، 27 راس بز شيرده آميخته خراسان جنوبي (با ميانگين روزهاي شيردهي 71±12.5، توليد شير روزانه 1.09±0.13 کيلوگرم، وزن 28±2.5 کيلوگرم، زايش سوم) مورد استفاده قرار گرفتند. بزها به مدت 10 روز در دوره پيش آزمايش با جيره يکساني تغذيه شدند و در طول اين مدت داده هاي مربوط به مصرف خوراک، توليد شير و ترکيبات شير اندازه گيري شد. پس از اين دوره، بزها بر اساس داده هاي جمع آوري شده در دوره پيش آزمايش به طور تصادفي به يکي از 3 جيره آزمايشي اختصاص يافته و در آغل هاي انفرادي قرار گرفتند. جيره هاي آزمايشي که شامل صفر، 6 و 12 درصد (بر اساس ماده خشک) تفاله دانه انار بودند به صورت آزاد و به شکل کاملا مخلوط به مدت 45 روز در اختيار بزها قرار گرفت. جيره ها طوري تنظيم شدند که حاوي انرژي قابل متابوليسم و پروتئين خام يکسان بودند. آزمايش در قالب طرح کاملا تصادفي با داده هاي تکرار شده اجرا گرديد. نتايج نشان داد که استفاده از تفاله دانه انار تاثير معني داري بر مصرف ماده خشک بزها و همچنين ميانگين افزايش وزن زنده آنها نداشت. ميزان توليد شير با افزايش مقدار تفاله دانه انار در جيره تمايل به کاهش داشت (P=0.055) بزهاي تغذيه شده با جيره هاي حاوي 6 و 12 درصد تفاله دانه انار به ترتيب افزايش 8 و 15 درصدي در غلظت چربي شير نشان دادند اما توليد چربي شير، غلظت و توليد پروتئين شير، و غلظت و توليد مواد جامد شير تحت تاثير جيره هاي آزمايش قرار نگرفت. غلظت لاکتوز در شير بزهايي که جيره حاوي 6 و 12 درصد تفاله دانه انار دريافت کردند به طور معني داري (P=0.005) بيشتر از بزهايي که جيره شاهد مصرف کردند بود. دانه انار هيچگونه تاثير معني داري بر غلظت گلوکز، کلسترول، نيتروژن اوره، تري گليسريد، و ليپوپروتئين هاي خون نداشت. نتايج اين تحقيق نشان داد که مي توان تفاله دانه انار را بعنوان يک منبع خوراکي ارزان قيمت جايگزين بخشي از مواد خوراکي پر انرژي جيره بزها نمود.

 

كليد واژه: تفاله دانه انار، بز آميخته خراسان جنوبي، توليد و ترکيب شير، متابوليت هاي خون

+ نوشته شده در  یکشنبه نهم مرداد 1390ساعت 17:56  توسط رضا  | 

تعیین اثر فرآوری علوفه اسپرس با آب و پلی­اتیلن گلیکول (بمنظور غیرفعال کردن ترکیبات فنولیک) بر غلظت اسیدهای چرب فرار مایع شکمبه و فراسنجه­های خونی گاوهای هلشتاین

حامد خلیل­وندی بهروزیار1و2*، کامران رضایزدی1، مهدی دهقان بنادکی1

1بخش تغذیه نشخوارکنندگان، گروه علوم دامی، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران

2 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی دانشگاه ارومیه

مقدمه:

مزيت عمده­ي نشخواركنندگان نسبت به گونه­هاي تك معده­اي حيوانات مزرعه­اي در استفاده از مواد خشبی و لیگنوسلولزی وعدم وجود رقابت غذايي بين انسان و نشخواركنندگان است. وجود تركيبات خاص گياهي سبب كاهش مصرف خوراک و يا كاهش زيست فراهمی مواد مغذي شده و می­توانند سبب کاهش توليد حيوانات نشخوارکننده ­شوند. ترکیبات فنولیک (تانن­های متراکم و قابل هیدرولیز) يكي ازاين تركيبات بوده و داراي گستره ي وسيعي بخصوص در بين گياهان لگومینه و سرشاخه ها می­باشند. تانن­های متراکم سبب كاهش خوش خوراكي، كاهش مصرف خوراك، کاهش قابليت هضم ماده خشك و کاهش دسترسي نيتروژن مي شوند. اهميت تانن هاي متراكم در تغذيه نشخواركنندگان به سبب فعاليت و اتصال آنها به پروتئين هاي موجود در علوفه پس از خورده شدن علوفه توسط حيوان است (6). تانن­ها تمايل دارند علاوه بر پروتئين­ها به كربوهيدرات­ها بخصوص سلولز متصل شوند. در اين ميان تفاوت قائل شدن بين ممانعت از فعاليت آنزيم­هاي سلولولتيك و یا ايجاد تركيب با سلولز كه آنها را نسبت به آنزيم هاي سلولاز مقاوم كند، مشكل است (9). فعاليت تانن هاي متراكم در علوفه ها سبب كاهش رشد باكتري هاي پروتئولتيك شده (5) و مك­آليسترو همكاران (1994) نشان دادند كه آنزيم­هاي تجزيه كننده­ی ديواره سلولي كه از قارچ ها توليد مي شوند، داراي حساسيت شديدي نسبت به حضور تانن­هاي متراكم بوده و در حضور تانن­ها در محيط، فعاليت خود را به سرعت از دست مي­دهند. وجود اطلاعات اندک در ارتباط با ارزش غذایی علوفه اسپرس و تأثیر تانن­های متراکم بر قابلیت دسترسی مواد مغذی آن به عاملی بازدارنده در استفاده از این علوفه ارزشمند در جیره­های غذایی متعادل شده گاوهای شیری، تبدیل شده است. لذا تعیین اثرات تانن­های متراکم و کاهش اثرات مضر آنها می­تواند سبب افزایش مصرف آن درکنار برنامه­های دفتر ذرت و محصولات علوفه­ای وزارت جهادکشاورزی برای افزایش سطح کشت آن شود.

 

+ نوشته شده در  سه شنبه سی و یکم خرداد 1390ساعت 15:11  توسط رضا  | 

ساختار دیواره­ی شکمبه­ و تاثیرات تغذیه­ای برآن

 

محمدعلی نوروزیان

استادیار گروه علوم دامی، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران

 

چکیده

اپیتلیوم شکمبه دارای ظرفیت بالایی برای جذب اسیدهای چرب کوتاه زنجیر است. این ساختار نه تنها تامین­کننده انرژی متابولیکی حیوان می­باشد بلکه وجود آن برای مکانیزم­های تنظیمی محیط داخل شکمبه ضروری است. اپیتلیوم شامل 4 لایه­ی سلولی است که علاوه بر نقش محافظتی و تامین انرژی برای بدن حیوان در متابولیسم اسیدهای چرب فرار بویژه بوتیرات نیز مشارکت می­کند. رشد و بازسازی این ساختار تحت تاثیر تغییرات جیره­ای قرار می­گیرد. در حیوانات شیرخوار جیره­های آغازین تمام کنسانتره­ای باعث ایجاد پاراکراتوزیس و کاهش سلامتی آن می­شود. درحیوانات بالغ نیز اسیدوز ناشی از بکارگیری مواد کنسانتره­ای باعث تغییرات مورفولوژیکی، متابولیکی و مولکولی در این ساختار شده و سلامتی آن را تحت تاثیر قرار می­دهد.

 

کلمات­کلیدی: اپیتلیوم، پاراکراتوزیس، اسيدوز، فيبر، بافت­شناسی شکمبه

+ نوشته شده در  سه شنبه سی و یکم خرداد 1390ساعت 15:3  توسط رضا  | 

تأثير اسانس هاي گياهي بر تخمير پذيري شکمبه اي

 

محسن دانش مسگران، حسين جهاني عزيزآبادي، علي فرامرزي  وجواد اميني

به ترتيب استاد و دانشجويان دکتري دانشگاه فردوسي مشهد

چکيده

تخمير بي هوازي در شکمبه همراه با توليد متان و آمونياک مي باشد که بازده استفاده از پروتئين و انرژي را در نشخوارکنندگان کاهش مي دهد. سالهاست که استفاده از موادي چون آنتي بيوتيک هاي محرک رشد (موننزين، لازالوسيد و ...) به منظور بهبود بازدهي تخمير در تغذيه نشخوارکنندگان رايج شده است و اثرات مثبت آنها بر کاهش توليد گاز متان و آمونياک به اثبات رسيده است. اما حضور اين آنتي بيوتيک ها در توليدات دامي و افزايش مقاومت آنتي بيوتيکي و انتقال اين مقاومت از حيوانات اهلي به انسان سبب شده که در سالهاي اخير استفاده از اين آنتي بيوتيک هاي محرک رشد در تغذيه دام ممنوع شود. از اين رو استفاده از مواد جايگزين به منظور بهبود بازدهي تخمير در شکمبه ضروري است. اسانس ها و عصاره هاي گياهي از متابوليت هاي ثانويه گياهي تشکيل شده اند که خاصيت آنتي بيوتيکي دارند، بنابراين مي توانند جايگزين خوبي براي آنتي بيوتيک هاي محرک رشد باشند. درسالهاي اخير مطالعات زيادي در خصوص اثر اسانس ها و عصاره هاي گياهي مختلف بر بهبود بازده استفاده از انرژي و نيتروژن در نشخوارکنندگان انجام شده و نتايج جالب توجهي درخصوص کاهش توليد متان و آمونياک در شکمبه بدست آمده است. در آزمايشگاه نويسنده اول اين مقاله در يک سال گذشته مطالعات وسيعي در خصوص پتانسيل اسانس گياهان دارويي و چاشني هاي بومي ايران در بهبود بازده تخمير و فعاليت و تغييرات جمعيت ميکرواورگانيسم هاي دستگاه گوارش نشخوار کنندگان شروع شده که بخشي از نتايج آن در اين مقاله گزارش خواهد شد. 

کلمات کليدي: اسانس، عصاره، گياه دارويي، متان، آمونياک، تخمير شکمبه اي

+ نوشته شده در  شنبه سی و یکم اردیبهشت 1390ساعت 15:3  توسط رضا  | 

افزودني هاي مواد خوراکي به منظور جلوگيري از بروز اسيدوز شکمبه اي
در گاوهاي شیرده پرتوليد

غلامرضا قرباني و احمد شاهمرادي

به ترتيب استاد و دانشجوي دکتري دانشگاه صنعتی اصفهان

چکيده

امروزه استفاده از افزودنی­ها در جیره گاوهای شیری به منظور یک ابزار کمکی، به طور چشم­گیری در حال افزایش است. به این منظور جهت افزايش بازده تخميري در شکمبه، از ترکيباتي نظير بازدارنده­هاي متان، آنتي­بيوتيک­ها، پروبيوتيک­ها، عوامل رشد، آنزيم­ها و ساير عوامل شيميايي استفاده مي­شود. این افزودنی­ها در شرایط مختلف می­توانند سبب بهبود تخمیر، تعدیل pH شکمبه، افزایش مصرف خوراک، بهبود شیر تولیدی، تغییر در ترکیبات شیر، بهبود قابلیت هضم مواد مغذی و همچنین این پتانسیل را دارند که  اثرات منفی استرس­های وارده بر دام­ها را بکاهند و در نهایت سبب بهبود عملکرد سیستم ایمنی گردیده و بهبود سلامتی دام­ها را به دنبال خواهند داشت. اسیدوز شکمبه­ای یک اختلال متابولیکی رایج است که در گله­های گاوهای شیری و گوشتی به وفور مشاهده می­شود که بسته به شدت وقوع، تحت دو دسته حاد و تحت حاد طبقه بندی می­گردد که به ترتیب به دلیل تجمع اسید لاکتیک و اسیدهای چرب فرار در شکمبه حادث
می­شود. اسیدوز سبب بروز لنگش، نفخ و آبسه­های کبدی و در نهایت سبب کاهش عملکرد حیوان
می­گردد. استفاده از افزودنی ها سبب بالانس باکتری­های تولید و مصرف کننده لاکتات گردیده و با تعدیل جمعیت میکروبی شکمبه، pH شکمبه نیز تعدیل می­گردد. در این فصل استفاده از افزودنی­ها و نحوه عمل آنها در شکمبه و چگونگی تأثیر بر تخمیر شکمبه­ای مورد بحث قرار خواهد گرفت.

 

کلمات کلیدی: افزودنی­ها، اسیدوز، تخمیر شکمبه­ای، گاوهای شیری.

+ نوشته شده در  پنجشنبه پانزدهم اردیبهشت 1390ساعت 15:5  توسط رضا  | 

پرداخت یارانه به شیر در روال قبلی تا شهریورماه ادامه خواهد داشت و پس از آن به دامدار پرداخت می شود.

خبرگزاری کشاورزی ایران

عضو کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی در گفتگو با خبرنگار پارلمانی ایانا با اعلام این مطلب گفت: در جلسه ای که روز گذشته با حضور اعضای کمیسیون کشاورزی، سه وزیر و نماینده سازمان حمایت از مصرف کننده و تولیدکننده و همچنین نمایندگانی از دامداران و کارخانه های فرآورده های لبنی برگزار شد، پرداخت یارانه شیر به روال قبلی تا شهریورماه سال جاری به تصویب رسید.

جلال محمودزاده افزود: در این جلسه پس از استماع مشکلات تولیدکنندگان شیر و گوشت و همچنین صنایع تبدیلی مرتبط با آن مقرر شد، در صورتی که سازمان هدفمندسازی یارانه ها تصمیم گرفت پرداخت یارانه به شیر را در فضای قانون هدفمندسازی یارانه ها تغییر دهد، یارانه به تولیدکنندگان و دامداران پرداخت شود.

وی خاطرنشان کرد: در این جلسه چند ساعته همچنین مقرر شد بسته های حمایتی کشاورزی و بازرگانی هرچه سریعتر به بخش دامپروری ابلاغ شود تا دامداران بتوانند از این تسهیلات استفاده کنند.

 

مجلس راه اندازی خانه شیر را نیز پیگیری می کند

نماینده مهاباد در مجلس شورای اسلامی ادامه داد: اعضای کمیسیون کشاورزی راه اندازی خانه شیر را که اکنون در فراکسیون صنایع غذایی مجلس مورد بررسی قرار دارد، پیگیری خواهند کرد.

محمودزاده تصریح کرد: به نظر می رسد در صورت راه اندازی تشکل مستقلی به نام خانه شیر، مسایل مرتبط با شیر که شامل یارانه های آن نیز شده و مسایل کلان محصولات پروتئینی را شامل می شود، با هماهنگی زنجیره های مختلف تولید تا مصرف اجرا خواهد شد.

+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و پنجم فروردین 1390ساعت 21:3  توسط رضا  | 

يک طرح تحقيقاتي مشخص کرد: گاز متان و نيتروژن دفعي حيوانات كه از مهمترين آلاينده‌هاي محيط زيست مي‌باشند، به طور مستقيم و غيرمستقيم سلامت جامعه را تهديد مي‌كند.

به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا)_منطقه خراسان، دكتر محسن دانش مسگري و دكتر عليرضا وكيلي عضو هيات علمي دانشگاه فردوسي در ميزگردي با حضور چندي از دانشجويان پژوهشگر مقطع دكتري و كارشناسي ارشد دانشكده كشاورزي واحد علوم دامي دانشگاه فردوسي مشهد در خصوص طرح خود با موضوع "کاستن مقدار درصد گاز متان توليد شده در معده گاو" عنوان کردند: گاز متان جزء خطرناك‌ترين گازهاي گلخانه‌اي محسوب مي‌شود كه 20 برابر از دي اكسيد كربن نيز سمي‌تر است.

دكتر دانش مسگري افزود: نتايج برخي از پژوهش ها نشان مي‌دهد كه نشخواركنندگان حدود 8 تا 13 درصد از انرژي خام مصرفي دام را از طريق توليد گاز متان دفع مي‌کنند که اين ميزان روزانه به 250 تا 500 ليتر گاز متان ميرسد.

وي گفت: سال هاست كه متخصصان تغذيه و ميكروبيولوژي نشخواركنندگان به دنبال استفاده از تركيباتي هستند كه با تغيير جمعيت و فعاليت ميكروارگانيسم‌هاي شكمبه، بازده استفاده از انرژي و پروتئين خوراكي را افزايش دهند.

عضو هيات علمي دانشگاه فردوسي ادامه داد: چنين هدفي با تنظيم مناسب جيره غذايي و استفاده از تركيباتي چون آنتي بيوتيك‌هاي محرك رشد همانند يونيفرها(ماننسين،‌لازالوسيد و‌...) تا حدود قابل توجهي حاصل شده است اما همواره استفاده از اين آنتي بيوتيك‌ها به دليل خطري كه پس مانده آن‌ها در شير و گوشت براي مصرف كننده ايجاد مي‌كنند و افزايش مقاومت آنتي بيوتيكي در پاتوژن‌هاي انساني مورد سوال بوده است بنابراين محققان به دنبال تركيبات جايگزين با توانايي بهبود فرايند تخمير مي‌باشند.

دكتر دانش مسگري با بيان اينکه ازجمله تركيبات جايگزين كه مورد توجه قرار گرفته‌اند، مي‌توان به مخمرها، اسيدهاي آلي، پروبيوتيك‌ها و عصاره‌هاي گياهي اشاره كرد، اظهارداشت: مطالعات پيشين نشان داده بود كه بعضي از متابوليت‌هاي ثانويه گياهي همانند تركيبات فنولي، اسانس‌ها و ساپونين‌ها فعاليت ميكروارگانيسم‌هاي شكمبه را تحت تاثير قرار مي‌دهند بنابراين از سال 2006 و با منع استفاده از آنتي بيوتيک‌هاي محرک رشد در تغذيه دام و طيورمطالعاتي به منظور بررسي جايگزيني متابوليک‌هاي ثانويه گياهي به جاي يونيفرها در كشورهاي توسعه يافته شروع شده است.

عضو هيات علمي دانشگاه فردوسي افزود: سلامت جامعه انساني و كاهش آلودگي‌هاي زيست محيطي از جمله برنامه‌هاي كلان هر كشوري است. در كشور ايران به دليل مقاومت هاي آنتي بيوتيكي در جامعه انساني، سالانه هزينه‌هاي كلاني به منظور واردات، آنتي بيوتيك‌هاي جديد صرف مي‌شود.

وي ادامه داد: از طرفي گاز متان و نيتروژن دفعي حيوانات كه از مهمترين آلاينده‌هاي محيط زيست مي‌باشند، به طور مستقيم و غيرمستقيم سلامت جامعه را تهديد مي‌كند. براساس گزارش معاونت امور دام سازمان جهاد كشاورزي، ايران داراي 789هزارو 200 راس گاو مي‌باشد كه با احتساب توليد روزانه 500 ليتر گاز متان براي هر راس روزانه 394ميليون و 600هزار و سالانه بيش از 144 ميليارد ليتر گاز متان فقط توسط گاوها توليد مي‌شود.

دكتر دانش مسگري تصريح کرد: با در نظر گرفتن اين كه جيره غذايي دام‌هاي كشور عمدتا علوفه‌اي مي باشد و توليد گاز متان در دام‌هايي كه از اين نوع جيره‌ها استفاده مي‌كنند بيشتر است. مقدار توليد گاز متان بيش از اين مي باشد همچنين در اين محاسبات سهم دام سبك و گاو و ميش در نظر گرفته شده است بنابراين چاره‌انديشي به منظور كاهش مشكلات فعلي و پيشگيري از مشكلاتي كه درآينده ممكن است بروز كند امري بسيار ضروري و واجب است.

وي تاکيد کرد: در اين مطالعه فرض بر اين است كه اسانس يا عصاره گياهان دارويي مورد مطالعه مي توانند جايگزين مناسبي براي يونيفرها و ساير آنتي بيوتيك‌ها باشند و ضمن بهبود بازده استفاه از انرژي و نيتروژن در شكمبه و كاهش توليد گاز متان و دفع نيتروژن به عنوان آلاينده هاي زيست محيطي، مقاومت آنتي بيوتيكي در پاتوژن‌هاي انساني به حداقل خود كاهش يابند.

+ نوشته شده در  شنبه نهم بهمن 1389ساعت 18:51  توسط رضا  | 

توسط گروهي از پژوهشگران دانشكده كشاورزي واحد علوم دامي دانشگاه فردوسي مشهد ضرورت استفاده از اسانس هاي گياهي در تغذيه نشخوار کنندگان بررسي شد.

به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا)_منطقه خراسان، دكتر محسن دانش مسگران و دكتر عليرضا وكيلي اعضاي هيات علمي دانشگاه فردوسي در ميزگردي با عنوان"ضرورت استفاده از اسانس هاي گياهي در تغذيه نشخوار کنندگان" با حضور چندي از دانشجويان پژوهشگر مقطع دكتري و كارشناسي ارشد دانشكده كشاورزي واحد علوم دامي دانشگاه فردوسي مشهد در خصوص طرح خود با موضوع "کاستن حجم گاز متان توليد شده در معده گاو" عنوان کردند: گاز متان جزء خطرناك‌ترين گازهاي گلخانه‌اي محسوب مي‌شود كه سميت آن 20 برابر دي اكسيد كربن است.

دكتر دانش مسگران افزود: نتايج برخي از پژوهش ها نشان مي‌دهد كه نشخواركنندگان حدود 8 تا 13 درصد از انرژي خام خوراک را از طريق توليد گاز متان دفع مي‌کنند که اين ميزان روزانه به 250 تا 500 ليتر گاز متان ميرسد. سال هاست كه متخصصان تغذيه و ميكروبيولوژي نشخواركنندگان به دنبال استفاده از تركيباتي هستند كه با تغيير جمعيت و فعاليت ميكروارگانيسم‌هاي شكمبه، بازده استفاده از انرژي و پروتئين خوراكي را افزايش دهند.

عضو هيات علمي دانشگاه فردوسي ادامه داد: چنين هدفي با تنظيم مناسب جيره غذايي و استفاده از تركيباتي چون آنتي بيوتيك‌هاي محرك رشد همانند يونوفورها(ماننسين،‌لازالوسيد و‌...) تا حدود قابل توجهي حاصل شده است اما همواره استفاده از اين آنتي بيوتيك‌ها به دليل خطري كه پس مانده آنها در شير و گوشت براي مصرف كننده ايجاد مي‌كنند و افزايش مقاومت آنتي بيوتيكي در پاتوژن‌هاي انساني مورد سوال بوده است بنابراين محققان به دنبال تركيبات جايگزين با توانايي بهبود فرايند تخمير مي‌باشند.

دكتر دانش مسگران با بيان اينکه ازجمله تركيبات جايگزين كه مورد توجه قرار گرفته‌اند، مي‌توان به مخمرها، اسيدهاي آلي، پروبيوتيك‌ها و عصاره‌هاي گياهي اشاره كرد، اظهارداشت: مطالعات پيشين نشان داده است كه بعضي از متابوليت‌هاي ثانويه گياهي همانند تركيبات فنولي، اسانس‌ها و ساپونين‌ها فعاليت ميكروارگانيسم‌هاي شكمبه را تحت تاثير قرار مي‌دهند بنابراين از سال 2006 و با منع استفاده از آنتي بيوتيک‌هاي محرک رشد در تغذيه دام و طيورمطالعاتي به منظور بررسي جايگزيني متابوليت‌هاي ثانويه گياهي به جاي يونوفورها در كشورهاي توسعه يافته شروع شده است.

عضو هيات علمي دانشگاه فردوسي افزود: سلامت جامعه انساني و كاهش آلودگي‌هاي زيست محيطي از جمله برنامه‌هاي كلان هر كشوري است. در كشور ايران به دليل مقاومت هاي آنتي بيوتيكي در جامعه انساني، سالانه هزينه‌هاي كلاني به منظور واردات، آنتي بيوتيك‌هاي جديد صرف مي‌شود.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  جمعه بیست و چهارم دی 1389ساعت 18:54  توسط رضا  | 

نکات کاربردی در مدیریت تغذیه ای گاوهای شیری
نویسنده - مهندس علی نوبخت


سطح درآمد یک واحد گاوداری بستگی به میزان تولید و هزینه های آن دارد ،که از این میان خوراک مصرفی با حدود 60-65 درصد بیشترین نسبت هزینه ها را به خود اختصاص می دهد ،بنابراین هر چقدر گاوهایی با ظرفیت تولیدی بیشتری نگهداری شده و زمینه بروز توانایی های آنها نیز مساعد گردیده و هزینه های غذایی کاهش یابد ،قاعدتا حرفه گاوداری از سودآوری بیشتری برخوردار خواهد بود.
مدیران موفق واحدهای تولید دامی با عجین نمودن هنر و تجربه گذشتگان با علوم پیشرفته تغذیه ای امروزی ،آمیزه جالب توجهی را تحت عنوان مدیریت تغذیه ای بوجود آورده اند که با کاربرد عملی این برنامه ها در مزارع دامپروری و با سود آور نمودن این بخش تولیدی ،برای سرمایه گذاران این واحدها ،زمینه مطمئنی را در رابطه با تضمین اقتصادی فعالیت شان فراهم می آورند. مدیران مذبور عمده علت موفقیت شان را در رابطه با علم و علاقه به زمینه مورد فعالیت و تحت نظر گرفتن نکات ریزی می دانند که اگر چه ساده و عملی هستند ولی اغلب از دید افراد پنهان مانده و یا به مورد اجرا گذاشته نمی شوند در ذیل به مقداری از آنها که می توانند در زمینه تغذیه کاربردی گاوهای شیری مفید و سود مند باشند اشاره می شود:

نکات عمومی که در تغذیه گاوهای شیری باید رعلیت شوند:
1- گاوها را بر اساس مرحله شیر واری یا میزان تولید دسته بندی نموده اند و بر اساس نیازهایشان تغذیه می نمائید.
2-در طول سال از برنامه تغذیه ای که اقتصادی و بالانس شده باشد و بتواند نیازهای حیوان را برآورده نماید استفاده کنید
3-جهت مصرف حداکثر میزان خوراک اختصاصی ،خوشخوراکی جیره مد نظر بوده و برای این منظور از اقلام خوراکی متنوع با کیفیت خوب استفاده نمایید
4-دستگاه گوارش گاوها از قسمتهای بسیار فعال بدن هستند برای کار بهتر این دستگاه از دادن مواد معین غافل نباشید
5-دفعات خوراک دادن به گاوها را تنظیم نموده و مطابق برنامه عمل نمایید
6-گاوها علاقه خاصی به استفاده از علوفه های تازه و آب دار دارند در صورت در دسترس و ارزان بودن در تغذیه آنها به کار ببرید
7-ترکیبات مواد مغذی اقلام خوراکی متنوع و متغیر است با آنالیز آزمایشگاهی آنها از اجزاء مواد مغذی جیره فرموله شده اطمینان حاصل نمایید
8- آب تمییز ،سالم و گوارا به صورت دائمی در اختیار گاوها قرار دهید
9- شرایط محیطی مناسب مخصوصا در فصول تابستان و زمستان را برای گاوها فراهم کنید
10- هرگونه تغییر در جیره غذایی را بتدریج به انجام رسانید
11- از جیره های مخلوط استفاده کنید(کنسانتره+علوفه)
12- ضمن خشبی بودن علوفه بودن علوفه مصرفی قطعات خرد شده علوفه ریز نباشند
13- تدابیر لازم جهت به حداقل رسانیدن تلفات ،خوراک را به عمل آورید
14- جهت اطمینان از میزان کافی خوراک مصرفی ،در جیره حد اطمینان(Allowance )را مد نظر گیرید
15- ضمن اختصاص دادن کارگران دلسوز و وظیفه شناس جهت رسیگی به تغذیه گاوها ،کارگران این بخش را به دفعات عوض نکنید
16- تغذیه از مواد بو دار را در 5/0 تا 2 ساعت قبل از شیر دوشی یا بعد از شیر دوشی به انجام رسانید
17- علوفه ها را به مدت طولانی ذخیره ننموده و در موقع مصرف از عدم وجود کپک و قارچ زدگی و اجسام خارجی مطمئن شوید
18- برای مقابله با عوارض مصرف جسم خارجی احتمالی مگنت یا آهن ربا به حیوان بخورانید
19- برنامه مبارزه با انگلها بخصوص انگلهای دستگاه گوارش را با جدیت پی گیری کنید
20- در موقع استفاده از جیره های حاوی ذرات ریز یا آردین به منظور بازده بهتر خوراک مصرفی و جلوگیری از ضایعات تنفسی از مواد خیس کننده و چسباننده نظیر چربی یا ملاس استفاده کنید

تغذیه دوره ای گاوهای شیری
تغذیه دوره ای یا مرحله ای عبارت است از طراحی برنامه های تغذی ای گاوها بر اساس میزان تولید ،مصرف غذا ،تغییر وزن بدن و زایمان منحنی تولید در گاوهای شیری بصورت زیر می باشد:
نگاره 1: چگونگی تغییرات تولید شیر وزن بدن و ماده خشک مصرفی در دوره های شیر دهی و خشک(برگرفته از 1991 ،schingoethe )
1- دوره اوج شیردهی
2- دوره حداکثر مصرف ماده خشک
3- دوره افزایش اندوخته های بدن(افزایش وزن)
5 و 4 – دوره خشک (2 ماه پایانی آبستنی)

براساس این منحنی پنج مرحله برای تولید حیوان به شرح ذیل در نظر گرفته می شود.
1- از زایمان تا 80 روز بعد از زایش
2- 80 تا 200 روز بعد از زایمان
3- 200 تا 305 روز بعد از زایمان
4- 45 تا 60 روز قبل از زایمان
5- گروه گاوهایی که دوره خشکی آنها رو به اتمام است.

با توجه به این مراحل ،برنامه های تغذیه ای اختصاصی جهت تولید بیشتر و نگهداری سالم گاوهای شیری اعمال می گردد.
1- برنامه های تغذیه ای در مرحله اول تولید
پس از زایش ،تولید شیر به سرعت افزایش می یابد و در 6 تا 8 هفته،به بیشترین مقدار می رسد،اما مصرف غذا نسبت به نیازهای تولید،افزایش نمی یابد،به گونه ای که بیشترین مقدار مصرف ماده خشک،12 تا 15 هفته پس از زایش خواهد بود.از این روز بیشتر ماده – گاوهای شیر ده برای 8 تا 10 روز هفته،در حالت تعدل منفی انرژی خواهند بود.گاوهای پر شیر احتمالا تا هفته بیستم و یا بیشتر ،در تعادل منفی انرژی خواهند بود.
گاو شیرده،کمبود انرژی دریافتی برای تولید شیر را از اندوخته های بدن تامین کرده و در این دوره ،از وزن آن کاسته می شود،بحرانی ترین دوره تغذیه گاوها ی شیرده،از زمان زایش تا اوج شیردهی است.هر کیلو گرم افزایش شیر در این دوره،200 کیلوگرم شیر بیشتر در کل دوره شیر دهی را در پی خواهد داشت در این دوره رعایت نکات ذیل ضروری است:
- از تغییرات ناگهانی و سریع که موجب ناراحتی های گوارشی می شود خودداری نموده و تغییرات تدریجی را دست کم دو هفته پیش از زایش آغاز نمائید.
- از افزایش کنسانترهتا موقع برطرف شدن تنشها ی مربوط به زایش خودداری نموده و سطح آن را در حدی نگهداریدکه گاو شیر ده با دریافت حداقل مقدار ADF (18 تا 19 درصد)ضمن برخورداری از سلامتی دستگاه گوارش ،شیر با کیفیتی،نیز تولید کند.میزان مصرف کنسانتره نباید بیش از 5/2 درصد وزن بدن باشد.تعداد دفعات تغذیه ای کنسانتره باید افزایش یافته و هر بار با مقدار اندکی کنسانتره تغذیه شود.
- دقت کافی در مورد تامین مورد نیاز گاو شیرده و نسبت صحیح آن با انرژی که میزان قابل توجهی از آن از اندوخته های چربی بدن تامین می شود اعمال نمائید،در این مرحله از مواد ازته غیر پروتئینی صرف نظر کنید و از منابع پروتئینی با تجزیه پذیری کم در شکمبه استفاده نمائید.
-با استفاده از علوفه های مرغوب و با کیفیت خوب و عوامل اشتها آور مصرف ماده خشک را افزایش دهید.
-سعی کنید علوفه های مورد تغذیه به قطعات ریز خرد نشوند و در صورت الزام به استفاده از چنین علوفه هایی برای حفظ تعادل PH شکمبه و کاهش اسیدوز و دیگر ناراحتی های گوارشی از بافرهای شیمیایی نظیر بی کربنات سدیم استفاده کنید.
-عوامل استرس زا نظیر واکسیناسیون-سم چینی- حمام ضد کنه و... را به بعد از سپری شدن اوج شیر دهی موکول کنید.
-در مورد استفاده از مکمل نیاسین که ممکن است از دوره خشک آغاز شده باشد،باید برای گاوهای پر شیر ادامه یابد،در این حالت مصرف غذا احتمالا بیشتر و احتمال بروز کیتوز ،کمتر خواهد بود.
-با تغذیه از مکمل های پر انرژی نظیر چربی و ملاس مصرف انرژی را بالا ببرید.2

2-مدیریت تغذیه ای در مرحله دوم شیردهی
در این دوره گاو مرحله حساس پیک (Peak ) با حداکثر تولید را سپری کرده و واکنشهای حیوان به حالت عادی برگشته و می تواند در صورت برخورداری از جیره متوازن تواتایی های تولیدی خویش را بروز دهد در این مرحله مدیریت گاوداری،گاوهای مورد نظر را از لحاظ وضعیت بدنی بررسی نموده و در صورت برخورد با موارد غیر عادی نظیر رشد بی رویه گاوها و یا به لاغری بیش از حد آنها در صدد اصلاح جیره برآمد.

3-مدیریت تغذیه ای در مرحله آخر شیر دهی
مدیریت تغذیه ای گاوهای شیرده در این دوره آسانتر از مراحل دیگر است،زیرا در این مرحله مصرف مواد غذایی بیشتر از نیازهای تولید شیر بوده و تولید شیر رو به کاهش است،نکاتی که مد نظر مدیریت گاوداری باید باشد عبارتند از:
-کاهش وزن ایجاد شده در آغاز دوره شیر دهی ،باید به گونه ای جبران شود که گاو ،در آغاز دوره خشک،از وزن مناسبی برخوردار باشد.
-تلیسه های جوان ،نیاز ویژه ای برای رشد دارند،بنابراین برای ایجاد رشد در تلیسه های 2 ساله،20 درصد و برای 3 ساله،10 درصد از مواد غذایی،بیشتر از مقدار مورد نیاز برای نگهداری منظور شود.
-با توجه به غذای کم به مواد مغذی ،می توان نسبت علوفه به کنسانتره را افزایش داده و با استفاده از ترکیبات ازت دار غیر پروتئینی هزینه های غذایی را کاهش داد.
-جهت خشک کردن گاوها در پایان این مرحله ،می توان غذا و آب مصرفی را محدود نمود.

4- مدیریت تغذیه ای گاوهای خشک
به منظور آماده سازی گاو برا ی شیر دهی بعدی،باید یک دوره خشک در نظر گرفته شود.با در نظر گرفتن یک دوره خشک 60 روزه،تولید در شیردهی بعد،برا یبیشتر ماده گاوها،بهینه خواهد بود.
اگر دوره خشک،کمتر از 40 روز باشد،بافت پستان زمان کافی برای بازسازی نداشته و در نتیجه ،تولید شیر در شیر دهی بعد،ایده آل نخواهد بود. اگر دوره خشک،بیش از 70 روز باشد،گاو بیش از اندازه چاق می شود،در حالی که تولید شیر در شیردهی بعد،بیشتر نبوده و دشواری های چاقی نیز در پی خواهد آمد.جدول شماره 1 تاثیر طول دوره خشک بر تولید شیردهی بعدی را نشان می دهد:

جدول 1- تاثیر دوره خشک بر تولید شیر در شیر دهی بعد

تعداد روز خشک

اختلاف بین تولید گاو و میانگین تولید گله (کیلوگرم در دوره شیر دهی)

20-5
30-21
40-31
50-41
60-51
70-61
80-71
90-81
بیشتر از 90 روز

585-
285-
71-
86+
135+
142+
72+
29+
49-

گفته می شود که بازدهی مصرف انرژی برای بافت سازی ،به هنگام شیر دهی بیشتر از دوره خشک است،از این رو باید کوشش کرد که کاهش وزن گاو در هفته های پایان شیر دهی جبران گردد،بدین ترتیب افزایش وزن ماده گاو در دوره خشک،بیشتر مربوط به رشد جنین خواهد بود،مواردی که در این مرحله در زمینه تغذیه گاوها در نظر می باشند عبارتند از:
-مصرف کلسیم باید به کمتر از 100 گرم در روز محدود شود و همزمان فسفر کافی در اختیار گاوها قرار گیرد (35 تا 40 گرم فسفر در روز برای نژادهای بزرگ)،کلسیم بیشتر ،به ویژه اگر جیره از نظر فسفر کمبود داشته باشد،احتمال بروز تب شیر را افزایش خواهد داد.
-اگر علوفه ،کمبود سنیوم دارد،باید روزانه 3 تا 5 میلی گرم سلنیوم به ویژه هنگامی مصرف ویتامین E زیاد نباشد،موجب جفت ماندگی می شود.
-از تغذیه مقدار زیاد مواد معدنی باید خودداری(به ویژه مخلوط بافرهای نمک های سدیم) و مصرف نمک طعام را باید به حداکثر 28 گرم در روز محدود کرد. مصرف زیاد نمک،موجب نگهداری آب در بدن و ایجاد خیز با ادم در برخی گاوها به ویژه تلیسه های شکم اول می شود.

+ نوشته شده در  شنبه یازدهم دی 1389ساعت 10:12  توسط رضا  | 

مدير عامل اتحاديه مركزي تعاوني كشاورزان و دامداران ايران با اشاره به اينكه حدود 70 درصد از هزينه‌هاي دامداراي مربوط به تأمين علوفه است، گفت: نگراني در خصوص چگونگي تأمين علوفه مورد نياز تعاونگران با توجه به ذخاير محدود كشاورزان يك دغدغه جدي در اين حوزه است.

سعيد سلطاني در خصوص وضعيت كنوني تعاونيهاي كشاورزي و دامداري به لحاظ تأمين الزامات فعاليتي و نهاده‌هاي دامي، اظهار داشت: با توجه به اينكه مدت زمان زيادي از اجرايي شدن قانون هدفمندسازي يارانه‌ها نگذشته است، معتقدم نمي‌توان برآورد صحيحي از تأثير اجراي اين قانون در حوزه ارائه داد چرا كه بيشتر دامداران ذخيره‌ دامي دارند كه با اتمام اين ذخاير تأثيرات مثبت و منفي اجرايي شدن قانون بهتر نمود مي‌كند.
وي با اشاره به اينكه حدود 70 درصد از هزينه‌هاي دامداراي مربوط به تأمين علوفه است، تأكيد كرد: نگراني در خصوص چگونگي تأمين علوفه مورد نياز تعاونگران با توجه به ذخاير محدود كشاورزان يك دغدغه جدي در اين حوزه است كه اميدواريم دولت با اتخاذ سياست حمايتي و سيانتي بتواند مشكل دامداران به اين سبب را رفع كند.
وي افزود: البته پيش‌بيني‌ها و تدابير كارشناسي لازم به موجب چگونگي حمايت از بخش كشاورزي و دامداري در زمان اجراي قانون هدفمندسازي يارانه‌ها طي جلسات مختلف از دو سال قبل انديشيده و به دولت ارائه شده است اما اجرايي شدن اين سياست‌ها نيازمند برآورد صحيح از تفاوت‌هاي قيمتي ملزومات بخش كشاورزي و دامداري براي جبران تبعات احتمالي در حين و پس از اجراي قانون است.
مدير عامل اتحاديه مركزي تعاوني كشاورزان و دامداران ايران با اشاره به اينكه طرح‌هايي مبني بر جلوگيري از افزايش قيمت نهاده‌هاي دامي و پرداخت مستقيم يارانه شير به توليدكنندگان نيز در دست بررسي است، گفت: هر گونه تغيير قيمت نهاده‌هاي دامي ناشي از افزايش هزينه انتقال و غيره بالطبع در قيمت تمام شده انواع توليدات دامي تأثير خواهد داشت، مگر اينكه سازوكارهاي بازدارنده براي اين مهم تعريف شود.
وي ضمن ابراز اميدواري به جهت حمايت دولت از بخش كشاورزي و دامداري براي دستيابي به اهداف با كمترين هزينه‌هاي جانبي ناشي از اجراي قانون هدفمندسازي يارانه‌ها، تصريح كرد: پيرو طرح‌هايي كه از سوي بخش كشاورزي و دامداري به دولت ارائه شده است اين بخش در حمايت از دولت براي اجراي قانون هدفمندسازي يارانه‌ها اعلام آمادگي كرده است اما مشاركت در اين سطح نيازمند اجرايي شدن وعده‌هاي دولت در حمايت از توليدكنندگان با رويكرد توانمندسازي فعالان در اين حوزه است.
سلطاني با تأكيد بر اينكه در جراحيهاي اقتصادي پيشگيري به مرابت كم‌هزينه‌تر از درمان است، ادامه داد: با توجه به اينكه شير خام به عنوان يكي از اقلام استراتژيك و تأمين‌كننده سلامت مردم محسوب مي‌شود معتقدم تمامي راه‌هايي كه منتهي به تأمين كالاهاي اساسي مردم مي‌شود بايد توسط دولت تسهيل و به اين سبب مردم نبايد با مشكل مواجه شوند.
سلطاني در پاسخ به اين سؤال كه آيا بخش توليدي كشور در حوزه دامداري و كشاورزي قادر به تأمين نياز خانوارهاي ايراني هستند يا خير؟ خاطرنشان كرد: خوشبختانه به واسطه آب و هواي چهار فصل ايران و خاك مساعد در بخش كشاورزي و دامداري ظرفيت‌هاي مطلوبي براي توسعه فضاي فعاليتي وجود دارد، براي مثال با توجه به زيرساخت‌هاي موجود معتقدم در صورت استفاده بهينه از ظرفيت‌ها به لحاظ توليد شير و گوشت با هيچ‌گونه مشكلي مواجه نخواهيم بود.
وي با اشاره به اينكه ميزان عرضه شير در ايران بيشتر از تقاضاست، افزود: به دليل بالا بودن تقاضا هنوز نتوانسته‌ايم قيمت واقعي مشخصي را براي شير تعريف و به توزيع‌كنندگان ابلاغ كنيم، بخش دامداري كشور با حدود 60 تا 70 درصد ظرفيت كار مي‌كند در حالي كه به لحاظ ايجاد زيرساخت‌ها بخش دامداري‌ها براي افزايش توليد با هيچ مشكلي مواجه نيستيم.
وي تأكيد كرد: بدون توجه به عوامل تأثيرگذار در حوزه كشاورزي و دامداري و متغيرهاي قيمتي در اين حوزه‌ها قادر نخواهيم بود سياست‌هاي كنترلي، حمايتي و توسعه‌اي را اجرايي كنيم، مسئولا امر بايد توجه داشته باشند كه علاج كاهش قيمت گوشت در واردات آن نيست بالطبع توليدكنندگان گوشت در ايران به دليل خشكسالي‌هاي هر ساله قادر به رقابت با برزيلي‌ها نخواهند بود چرا كه آنها به لحاظ تأمين علوفه با هيچ دغدغه‌اي مواجه نيستند.
مدير عامل اتحاديه مركزي تعاوني كشاورزان و دامداران ايران ضمن تأكيد بر اينكه ظرفيت توليد گوشت بيش از حد نياز كشور در داخل وجود دارد، اظهار داشت: پروار‌سازي دام‌هاي صادراتي در داخل كشور ضمن كمك به ما در تأمين گوشت مورد نياز داخل، موجب بهبود فضاي اشتغال كشور مي‌شود به عبارتي به ازاء هر صد هزار تن گوشت وارداتي به كشور حدود 60 هزار شغل را به شكل مستقيم و غيرمستقيم از بين مي‌‌رود.
وي در خصوص ميزان نهاده‌هاي دامي موجود در انبارها، گفت: علاوه بر حجم بالاي ذرتي كه طي ماه‌هاي اخير برداشت شده است، بيش از يك ميليون تن جو از محل طرح تضميني نيز در انبار‌ها وجود دارد، معتقدم اگر اختلاف قيمت‌ها نظير ديگر كشورها كنترل و مطابق سياست‌هاي حمايتي اين كشورها به ازاء هر رأس گاو يك ميليون تومان يارانه تخصيص داده شود، بالطبع توليدكنندگان ايراني نيز مي‌توانند با قدرت بيشتري به رقابت با توليدكنندگان خارجي بپردازند.
وي با اشاره به اينكه قيمت گوشت وارداتي از برزيل طي دو سال گذشته به دليل عدم كنترل‌هاي لازم بيش از 50 درصد رشد داشته است، ادامه داد: عدم حمايت از بخش دامداري موجب شده است دامداران در مواجهه با خشكسالي اقدام به فروش دام‌هاي خود حتي دام‌هاي مولد كنند،بنابراين عرضه مقطعي گوشت به قيمت پايين را نبايد به مفهوم نبود مشكل در حوزه گوشت مصرفي تلقي كرد چرا كه به اين سبب وابسته به ديگر كشورهاي توليد‌كننده گوشت هستيم.
سلطاني خاطرنشان كرد:‌ بيكاري 60 هزار شاغل، مهاجرت روستائيان از روستا‌ها به شهر‌ها، وابستگي كشور در تأمين گوشت به ديگر كشورها و عدم توانمندي توليد‌كنندگان گوشت در رقابت با توليدكنندگان خارجي تبعاتي است كه به دليل عدم توجه به ظرفيت‌ها و الزامات توليدكنندگان در بخش دامداري و كشاورزي اتفاق مي‌افتد.
وي تأكيد كرد: البته برنامه‌ريزان اقتصادي در سال 89 براي اولين بار طي جلسات مختلف نظر توليدكنندگان را در خصوص الزامات بهبود فضاي كسب و كار در حوزه‌هاي كشاورزي و دامداري جويا شدند كه اميدواريم در سياستگذاري‌ها و بودجه‌ريزيهاي سالانه به نقطه‌ نظرات توليدكنندگان نيز توجه داشته باشند.
وي تصريح كرد: رشد قيمتي 20 تا 120 درصدي برخي انواع علوفه‌اي در قياس با سال 88، موجب رشد قيمت تمام شده اقلام خوراكي در بخش دامداري و قيمت تمام شده محصولات و كالاي توليدي شده است براي مثال رشد 60 درصد قيمت سبوس به عنوان يك كالاي داخلي ضمن آنكه به هيچ وجه كارشناسي تلقي نمي‌شود متأسفانه در رشد قيمت ديگر كالاهاي خوراكي دام نيز تأثير منفي گذاشته است.
مدير عامل اتحاديه مركزي تعاوني كشاورزي و دامداران ايران اظهار داشت: كشاورزان به لحاظ تأمين جو نيز هر ساله با دغدغه مواجه هستند هر چند براي سال جاري به صورت خريد تضميني جو مورد نياز دامداران به قيمت هر كيلو 260 تومان و به ازاء هر دام 35 كيلوگرم تأمين شده است اما بايد سازوكاري تعريف شود تا بتوانيم روند افزايشي قيمت‌ها را كنترل و حمايت‌هاي لازم از كشاورزان و دامداران را به عمل بياوريم.

+ نوشته شده در  جمعه دهم دی 1389ساعت 9:44  توسط رضا  | 

یکی از گیاهانی که جدیداً به عنوان خوراک دام در کشور مطرح گردیده، شبه‌غله‌ای به نام تاج‌خروس (Amaranth) است. بخشهای رویشی و دانه گیاه در تغذیه دام و طیور اهمیت دارد. این گیاه تثبیت‌کننده ازت نوع C۴ است که فتوسنتز موثرتر و متابولیزم شدید ازت را دارا بوده و کارایی فتوسنتز آنها بالاست. گیاه به شرایط خشکی مقاوم بوده و برای کشت در مناطق خشک و کم باران و برای کاهش هزینه‌های آبیاری مناسب است.

دانه حاوی انرژی بالائی است و مقادیر زیادی پروتئین با کیفیت بسیار بالا در برگ و دانه وجود دارد. برخی واریته‌های تاج‌خروس به عنوان محصولات علوفه‌ای مورد توجه قرار گرفته‌اند که به خاطر رشد سریع، محتوای پروتئین بالا، سلولز پائین و غیاب مواد سمی در بخشهای رویشی گیاه می‌باشد. ارزش غذایی این علوفه از لحاظ دیواره سلولی، دیواره سلولی بدون همی‌سلولز، لیگنین، قابلیت هضم، پروتئین خام و پروتئین غیرقابل تجزیه در شکمبه از علوفه‌های معمول مورد استفاده بهتر است. پروتئین گیاه از لحاظ لایزین و آمینواسیدهای گوگرد‌‌دار غنی است. تاج‌خروس می‌تواند به صورت علوفه خشک یا سیلو مصرف شود. مطالعات تغذیه‌ای در نشخوارکنندگان عملکرد خوب را نشان داده است. فقط باید در مورد نیترات و اگزالات احتیاط لازم به عمل آید زیرا در برخی مراحل رشد این دو عامل ممکن است در برخی واریته‌ها در حد مسمومیت‌زا باشد. به هر حال وقتی کلیه عوامل کیفی علوفه با هم در نظر گرفته شوند، تاج‌خروس یک علوفه با کیفیت خوب تا عالی در مراحل خاصی از رشد و نمو خواهد بود.
گیاه تاج‌خروس حدود ۵۰۰۰ سال قبل از میلاد مسیح در مکزیک همگام با ذرت، لوبیا و کدو اهلی شده است. اهلی شدن گیاه به طور مستقل در آند انجام شده است[۴]. گیاه تاج‌خروس جزء خانواده Amaranthaceae می‌باشد که شامل گیاهان پرطاقت، علف هرز، علفی، سریع‌الرشد و شبه‌غله است[۱۶]. جنس Amaranthus شامل ۶۰ گونه گیاهی است که تنها تعداد محدودی از انواع آن کشت شده، درحالیکه بیشتر به عنوان گونه‌های علف هرز مطرح هستند[۱۳]. برخی گیاهان تا بیش از ۲ متر ارتفاع دارند و تا ۵۰ هزار دانه بالغ می‌گردند. طول خوشه تا بیش از ۱ متر می‌رسد[۱۵]. تاج‌خروس به گیاهان تثبیت‌کننده CO۲ نوع C۴ تعلق دارد که فتوسنتز موثرتر، متابولیزم شدید ازت، به همراه صفات اختصاصی فیزیولوژیکی و بیولوژیکی طی فرایندهای متابولیکی را دارا هستند[۱۵].
ترکیب ظاهری ریخت آناتومیکی و متابولیسم C۴ در این گیاه موجب افزایش کارایی مصرف C۰۲ تحت دامنه وسیعی از شرایط حرارتی و رطوبتی شده است و در سازگاری جغرافیایی وسیع گیاه با شرایط محیطی مختلف نقش دارد[۱۳]. مشخصه مقاومت به خشکی این گیاه را به یک محصول آینده‌دار در مناطق خشک تبدیل می‌کند. محققان در چین گزارش کرده‌اند که نیاز آبی برای رشد تاج‌خروس دانه‌ای ۴۲ تا ۴۷% گندم، ۵۱ تا ۶۲% ذرت و ۷۹% پنبه است[۵]. نیاز آبی تاج‌خروس حدود یک‌دوم ذرت می‌باشد. این گیاه برای نواحیی که سورگوم و ارزن به خوبی رشد می‌کنند مناسب است[۱۸]. توانایی تاج‌خروس در سازش با شرایط نامناسب مثل خاکهای فقیر از مواد مغذی و یک محدوده وسیع حرارتی و تابش به همراه مقاومت آن به تنش خشکی استفاده از آن را به عنوان یک محصول سبز مغذی در مناطق نیمه خشک ممکن ساخته است[۸]. 

● استفاده از تاج‌خروس به عنوان علوفه
چندین مطالعه نشان داده که کیفیت تغذیه‌ای تاج‌خروس از غلات معمول و محصولات علوفه‌ای بالاتر است[۱۲]. رشد برّه‌های تغذیه شده با تاج‌خروس مشابه یونجه بوده است[۱۳]. ارزش غذ‌ائی علوفه تاج‌خروس معمولاً ازلحاظ دیواره سلولی، دیواره سلولی بدون همی‌سلولز، لیگنین، قابلیت هضم ماده خشک به روش in vitro، پروتئین خام و پروتئین غیر قابل تجزیه در شکمبه از علوفه‌های معمول مورد استفاده بهتر است. مطالعات تغذیه‌ای با گوساله‌ها [۹] و گوسفند [۷] به ترتیب نشان داده که برگهای A. hybridus L. و A. retroflexus L. ، رشد طبیعی را در مقایسه با آنچه که از علف یولاف و یونجه بدست آمده افزایش داده است. پروتئین خام بالا و سلولز کم در A. cruentus موجود بوده و قابلیت پذیرش آن برای برّه‌های در حال رشد بالاست که پیشنهاد می‌کند این گیاه پتانسیل ارزشمندی به عنوان خوراک نشخوارکنندگان دارد. پروتئین خام بالا، محتوای سلولز پائین و غیاب ظاهری مواد سمی در بخشهای رویشی گیاه آن را تبدیل به یک جایگزین مناسب برای علوفه‌های مرسوم مثل یونجه کرده و یک منبع انرژی‌زای مناسب برای برّه‌های در حال رشد در سطوح بالای ۵۰ درصد ماده خشک جیره می‌باشد[۱۱]. 


● قدرت تولیدی و ارزش غذایی علوفه تاج‌خروس
تاج‌خروس توانایی تولید ۱ تا ۶ تن دانه در هر هکتار را دارد و ماده سبز برداشتی تا بیش از ۷۰ تن می‌باشد[۱۵]. تاج‌خروس نوع cherginsky عملکرد بالایی از نظر تولید ماده سبز داشته و تا ۸۵ تن در هر هکتار ماده سبز تولید می‌کند[۱]. پروتئین گیاه از ۱۳ تا ۱۹ درصد در دانه و از ۱۲ تا ۲۷ درصد در گیاه کامل متغیر است[۱۲]. پروتئین برگ و دانه گیاه کیفیتی برابر با تخم مرغ دارد[۱۵]. برگهای تاج‌خروس حاوی ۴/۱۷ تا ۳/۳۸% پروتئین بر اساس ماده خشک است[۱۶].
پروتئین گندم، ذرت و برنج دارای کمبود در آمینواسیدهای ضروری لایزین و آمینواسیدهای گوگرددار متیونین و سیستئین هستند، اما تاج‌خروس از نظر این آمینواسیدها غنی است[۱۲]. قابلیت هضم و نسبت کارایی پروتئین (PER) در صورتی که دانه‌ها توسط حرارت فراوری شوند بهبود می‌یابد[۵]. میزان پروتئین خام در A. hypochondriacus در ۲۵ روزگی ۵/۲۹% و در ۴۰ روزگی ۷/۲۲% بوده است. میزان PER ۳/۲ با کازئین (۵/۲) قابل قیاس است[۱۰]. محتوای کلی چربی تاج‌خروس دانه‌ای از ۴/۵ تا ۱۷ درصد ماده خشک متغیر است که سطح بالایی از چربی غیر اشباع (حدود ۷۵%) دارد و شامل تقریباً ۵۰% اسیدلینولئیک می‌باشد[۲]. مواد معدنی شبیه پتاسیم، آهن، منیزیم و کلسیم در غلظتهای معنی‌داری در A. hypochondriacus وجود دارد[۱۶].
برگهای تاج‌خروس حاوی سطوح بالایی از ویتامین A و C است. مقادیر محدودی فعالیت شبیه ویتامین B۱۲ در برگهای A. hypochondriacus یافت شده که طبیعت دقیق این فعالیت مشخص نیست[۱۶]. تاج‌خروس در مقایسه با یونجه از لحاظ همی‌سلولز و خاکستر بالاتر و از لحاظ دیواره سلولی بدون همی‌سلولز پائین‌تر است. متوسط دیواره سلولی (NDF)،دیواره سلولی بدون همی‌سلولز (ADF) و لیگنین (ADL) برای چندین گونه تاج‌خروس به ترتیب ۴۲/۳۷، ۷۱/۲۴ و ۵۴/۳ درصد بوده است[۱۴]. میزان NDF نسبت به گراسهای فصل سرد کمتر است. میزان NDF برگ چندین گونه تاج‌خروس به طور خطی با افزایش سطوح کاربردی کود ازته کاهش ‌یافته است. این امر می‌تواند یک مورد مدیریتی برای بهبود کیفیت علوفه تاج‌خروس تغذیه‌شده به دام باشد. مقادیر ADF برای گندم، یولاف، تریتیکاله و جو نسبت به برخی انواع تاج‌خروس مورد بررسی بالاتر بوده است. متوسط لیگنین (ADL) این گیاه ۵۴/۳% گزارش شده است. یونجه با کیفیت خوب ۶٪ و یولاف ۶/۳٪ ADL داشته‌اند.
مقادیر ADL بدست آمده برای انواعی از تاج‌خروس در تاریخهای مختلف برداشت اساساً نسبت به یونجه کمتر است و نشانه مثبتی از کاربرد تاج‌خروس به عنوان علوفه می‌باشد[۱۲]. نشاسته در این گیاه یک توده هموژنوس را تشکیل داده که به صورت بسیار قوی با هم پیوند شده، اما بسیار مستعد به حمله آمیلاز است[۱۶]. متوسط قابلیت هضم به روش آزمایشگاهی برای علوفه تاج‌خروس ۲۸/۷۱% گزارش شده است. این پارامتر بطور معنی‌داری تحت تاثیر نوع تاج‌خروس قرار دارد. میزان قابلیت هضم in vitro در طول فصل از میزان بالای ۷۹٪ برای A. cruentus (Rwanda) و A. hybridus (Puebla Mexico) در ۴۲ و ۵۶ روزگی تا مقدار کم ۶۳٪ برای A. cruentus (Zimbabwe) در ۱۱۲ روزگی کاهش یافته است[۱۲]. در مقایسه با یونجه و سنفیتون (Symphytum officinale L.) میزان بیشتری از پروتئین در تاج‌خروس با اجزای دیواره سلولی پیوند شده است. این امر پیشنهاد می‌کند که شاید گیاه پروتئین عبوری بیشتری داشته باشد.

+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و دوم مهر 1389ساعت 23:10  توسط رضا  | 

دانه سويا يك محصول استراتژيك در تمام دنيا است كه 8 واريته اصلي دارد واز آن در صنعت روغن كشي استفاده شده و 5 درصد كل دانه هاي روغني را دانه سويا تشكيل مي دهد . براي فراوري دانه سويا از روش هاي مختلفي استفاده مي شود كه عبارتنداز اتوكلاو كردن ،برشته كردن،سرخ كردن ، ميكرونيزه كردن،اكسترود كردن خشك و مرطوب و پلت كردن و ... كه هر كدام از روشهاي ذكر شده تاثيرات متفاوتي بر ارزش  غذائي سويا دارند . استفاده از روش اكسترود در فرآوري دانه خام سويا سبب افزايش ارزش غذائي ،انرژي قابل متابوليسم ، قابليت هضم پروتئين ، لينولئيك اسيد ، ويتامين Eوليستين وكاهش مواد ضد تغذيه اي آن مي شود.

پخت اكستروژني :

اكسترود كردن از جمله فرآينهاي حرارتي High temprature & short timeمي باشد كه قابليت هضم پروتئين به سبب دناتوره شدن افزايش يافته و حداقل تخريب حرارتي در مواد مغذي ايجاد مي شود همچنين در طول پخت اكستروژني سلول هاي حاوي روغن مي تركد و روغن براي حيوان قابل دسترس مي شود . كنترل فاكتورهاي بحراني در طول پخت اكستروژني مي توانند به عنوان نشانه اي از مطلوبيت فرآيند باشد .(OVER PROCESS & UNDER PROCESS)
لذا نمي توان روندهاي مكانيكي جهت فرآوري . روغن كشي را با اكسترود كردن مقايسه نمود . به دليل وجود مواد ضد تغذيه اي در دانه سوياي خام دانه نمي توان آن را در تغذيه حيوانات استفاده نمود زيرا دانه سويا خام شامل عوامل ضد تغذيه اي از جمله : بازدارنده تريپسين و كيمو تريپسين،فيتوهماگلوتينين (ليستين) ،اوره آز ، عوامل آلرژيك ليپاز و ليپواكسي ژناز مي باشد .

اكسترود كردن دانه سويا سبب :

1-كاهش مقدار بازدارنده تريپسين در دانه فول فت سويا مي شود . بازدارنده تريپسين  يك پروتئاز است كه براي انسان و اغلب حيوانات مضر است .اين عامل ضد تغذيه اي طي فرآيندهاي حرارتي اكسترود تا 85 درصد كاهش مي يابد.درصد تخريب بازدارنده تريپسين تحت تاثير رطوبت ورودي به سيستم ، مقدار رطوبت دانه سويا ، زمان حرارت دهي و درجه حرارت طي فرآيند اكسترود مي باشد .(رطوبت مطلوب 9-11 درصد و دما 150-160 درجه سانتي گراد پيش بيني مي شود.)
2-باعث رها شدن روغن و توكوفرول طبيعي به فضاي بين سلولي در محصول فول فت سويا مي شود . فول فت سويا شاما سطوح بالائي تركوفرول و ليسيتين (4درصد) كه بعنوان آنتي اكسيدان در محصول فول فت سويا  ذخيره شده و ويتامين Eطي عمل اكسترود كردن همراه با روغن در دسترس حيوان قرار مي گيرد .
3-سبب افزايش پروتئين عبوري (UIP) ، افزايش خوش خوراكي ، افزايش تراكم انرژي و افزايش  قابليت هضم كربوهيدارتها در نشخواركنندگان  مي شود و مي توان فول فت سويا ومي توان فول فت سويا را تا سطح 15 درصد در غذاي دام استفاده نمود . مشروط بر آن كه سطح كلسيم  و منيزيم را در جيره افزايش يابد .
4-افزايش انرژي قابل متابوليسم ظاهري (AME)در طيور
5-تخريب اوره آز و عوامل آلرژيك
6- افزايش قابليت هضم كربوهيدارتها
7-كاهش گردوغبار از سيستم در حين توليد
8-كاهش سطح مايكوتوكسين ها در محصول


به دليل اطمينان از كيفيت فول فت سويا مي توان آرمونهاي زير را جهت كنترل كيفيت محصول در حين فرآيند توليد ودر محصول توليدي پايش نمود كه شامل :

  • اندازه گيري سطح بازدارنده  تريپسين و اوره آز
  • اندازه گيري نيتروژن غير محلول در دترجنت اسيدي
  • تست ليپاژ: كه بيانگر افزايش حرارت در حين فرآيند توليد است
  • تست PDI:كه جهت اندازه گيري دوام محصول در آب صورت مي گيرد و با افزايش حرارت شاخص PDIكاهش مي مي يابد .
  • شكل ظاهري: رنگ و مزه دانه بعنوان اولين و ساده ترين تست مطرح است طي يك فرآيند خوب رنگ دانه بايد قهوه اي-طلائي و مزه آن نبايد تلخ باشد.

منبع :خوراک دام صالح کاشمر.

+ نوشته شده در  چهارشنبه هجدهم فروردین 1389ساعت 20:11  توسط رضا  | 

مسيح اله فروزمند1 ، مسعود عليخاني2،  محمد خوروش2 و غلام رضا قرباني2

1 دانشجوي دوره دكتري تغذيه نشخواركنندگان، دانشگاه صنعتي اصفهان

2 عضو هيئت علمي دانشگاه صنعتي اصفهان

چكيده

سه هيبريد ذرت شامل: سينگل كراس604، تري وي كراس647  و سينگل كراس704 در قالب طرح بلوك هاي كامل تصادفي با4 تكرار كشت شدند كه در مراحل شيري، خميري،  اوايل دندانه اي و اواخردندانه اي برداشت و سيلو شدند. آزمايش سيلودر قالب طرح پايه كامل تصادفي با روش فاكتوريل4 × 3 با 3 تكرار و جمعاً 36 سيلوي كوچك آزمايشگاهي انجام گرفت.  نتايج نشان داد كه از لحاظ ميانگين pH ، درصد اسيد لاكتيك، درصدكل اسيد هاي آلي، درصد ماده خشك، پروتئين خام و ديواره سلولي سيلاژ هيبريد هاي مورد مطالعه اختلاف معني داري داشت (05/0 P< )، ليكن هيچ اثري از نوع هيبريد بر ميانگين درصد اسيد استيك، اسيد پروپيونيك، اسيد بوتيريك، ماده آلي، ديواره سلولي بدون همي سلولز و خاكستر سيلاژ ها مشاهده نشد، همچنين نتايج بررسي ها حاكي از وجود اختلاف معني دار(05/0 P< ) بين مراحل بلوغ از لحاظ ميانگين pH، اسيد استيك، اسيد بوتيريك، اسيد لاكتيك، كل اسيد هاي آلي توليد شده درسيلاژ، درصد ماده خشك، ماده آلي، پروتئين خام، ديواره سلولي، ديواره سلولي بدون همي سلولز و خاكستر بود. اگر چه مرحله بلوغ نسبت به نوع رقم تاثيري بيشتري بر كيفيت تخمير و ارزش تغذيه اي سيلاژ نشان داد، ليكن بين هيبريد هاي مورد آزمايش هيبريد سينگل كراس 604 بر دو هيبريد ديگر برتري داشت و از نظر زمان برداشت نيز، اوايل تا اواخر دندانه اي بهترين زمان برداشت علوفه ذرت با هدف توليد سيلاژ مي باشد.

كليد واژه ها : سيلاژ ذرت، هيبريد و مرحله بلوغ


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  شنبه هشتم اسفند 1388ساعت 19:9  توسط رضا  | 

 

تغذيه يكسان كنسانتره (Flat Feeding)
استراتژي تغذيه يكنواخت، روشي است كه گاوها در تمام طول دوره يا بخشي از دوره شيرواري مقدار يكساني كنسانتره دريافت مي‌كنند. كنسانتره به مقدار محدود و مواد علوفه‌اي بصورت آزاد (مرتع) در اختيار گاو قرار مي‌گيرد.
نيازهاي انرژي و مواد غذائي گاو نسبت به مرحله شيرواري متفاوت است. در اين روش بعلت تغذيه يكسان كنسانتره متابوليسم حيوان به متابوليسم چربي وابسته است.
مواد اضافي در اواسط و اواخر دوره شيرواري بصورت چربي در بدن ذخيره مي‌شود. گاوها اين چربي‌هاي ذخيره شده را در موقع نياز، بخصوص در اوايل دوره شيردهي مصرف مي‌نمايند. متابوليسم چربي در اوايل دوره شيردهي در گاوهاي پر توليد مي‌تواند موجب كتوز در آنها شود. معمولاً گاوها در طي اوايل شيردهي تغذيه كمتر از حد نيازشان و در اواخر دوره شيرواري بيشتر از نيازشان دارند. تغذيه يكنواخت در كشورهايي مانند نيوزلند، آرژانتين، ايرلند و استراليا كه داراي توليد شير زياد و مراتع وسيعي دارند، معمول است.

تغذيه رقابتي (تغذيه متناسب با توليد)
در حاليكه تغذيه يكنواخت به متابوليسم چربي وابسته است، در تغذيه متناسب با توليد، گاو متناسب با نيازهاي واقعي در مرحله شيرواري تغذيه مي‌شود. تغذيه متناسب با توليد در كشورهائي كه كشاورزي و گاوداري متمركز دارند رايج است. مزاياي آن اين است كه گاوها را مي‌توان در وضعيت بدني
(body condition) مناسبي نگهداشت و به گاو اين شانس را دادتا پتانسيل توليد شير خود را بروز نمايد. انگيزه‌ها براي اين روش تغذيه قابل ملاحظه است. هر كيلوگرم اضافه توليد در پيك شيرواري معادل بيش از دويست ليتر در يك دوره شيرواري است. (Medical Tlutjens)

در روش تغذيه رقابتي، تغذيه با توليد شير تنظيم مي‌شود. اين روش با توجه به مراحل مختلف شيرواري، به دو مرحله تقسيم مي‌شود:
     1. روش تغذيه رقابتي اوايل شيردهي انجام مي‌گيرد (علامت 1 در تصوير بالا). در اين مرحله (بدون توجه به توليد) بعد از 4 الي 6 هفته بعد از زايمان حداكثر كنسانتره مرغوب به گاوها داده مي‌شود. اين عمل باعث مي‌شود تا اينكه گاوها فرصت نشان دادن حداكثر پتانسيل توليد شير را دارند و گاوهائيكه كمتر از حد خود برآورده شده بودند شناسائي مي‌شوند. همانطور كه قبلاً ذكر شد يك كيلوگرم شير در پيك شيرواري معادل 200 ليتر شير در طول دوره شيرواري مي‌باشد.
      2. مرحله دوم تغذيه براي توليد شير (علامت 2 در شكل بالا) اين مرحله حدود 100 روز بعد از زايش شروع مي‌شود. گاو بر اساس ركورد شير، تغذيه مي‌شود. اين روش به معناي تغذيه انفرادي است كه در اين روش از اتلاف مواد غذائي و بروز چاقي جلوگيري بعمل مي‌آيد. در گله‌هاي بزرگ اين عمل نيازمند تجهيزات پيشرفته براي سهولت مديريت تغذيه مي‌باشد.

تغذيه مرحله‌اي
(Phase Feeding)
تغذيه مرحله‌اي يكي از روش‌هاي تغذيه متناسب با توليد است با اين تفاوت كه گاوها در مراحل مختلف شيردهي كنسانتره متفاوت دريافت مي‌كنند. براي مثال غذاي يك در اوايل دوره شيردهي و غذاي دو در مراحل بعدي و در اوايل دوره شيردهي كنسانتره مرغوب داده مي‌شود. در مراحل بعدي دوره شيرواري مواد غذائي كم ارزش و علوفه، جايگزين كنسانتره مرغوب مي‌شود.

تغذيه مرحله‌اي يعني گاوهاي پر توليد در مراحل اوليه شيرواري از كنسانتره مرغوب تغذيه مي‌شوند و بتدريج كنسانتره نامرغوب و مواد علوفه‌اي جايگزين آن مي‌شوند.

تغذيه بدون محدوديت
(Add Libitum Feeding)
تغذيه بدون محدوديت به مفهوم ساده، يعني اجازه دادن به حيوان براي تغذيه به آن مقداري كه مي‌خواهد معمولاً علوفه‌ها و مواد خشبي به اين روش داده مي‌شود.

سيستم‌هاي تغذيه
سيستم‌هاي اصلي تغذيه گاوهاي شيري عبارتند از:
     1. كنسانتره جداگانه با مواد علوفه‌اي
(Separate Concentrate Feeding SCF)
     2. روش مخلوط كامل (Total Mixed Ration TMR)
     3. روش مخلوط ناقص (Partly Mixed Ration PMR)

روش تغذيه كنسانتره جدا
در اين روش كنسانتره و مواد علوفه‌اي بصورت جداگانه به گاو شيري داده مي‌شود. در اين روش تغذيه، تغذيه انفرادي كنسانتره و مواد خشبي امكان‌پذير است ولي معمولاً مواد علوفه‌اي و خشبي بصورت آزاد
(Add libitum) و كنسانتره بصورت محدود داده مي‌شود.

روش تغذيه
SCF در جايگاه باز
در جايگاه باز مواد علوفه بصورت آزاد (Add libitum) در اختيار گاو قرار مي‌گيرد در حاليكه كنسانتره از طريق دستگاه‌هاي تغذيه كنسانتره بصورت محدود به گاوها داده مي‌شود. بهترين روش دادن كنسانتره از طريق دستگاه‌هاي تغذيه كنسانتره در داخل جايگاه، روشي است كه گاودار بتواند دستگاه‌هاي تغذيه را كنترل نمايد. در بعضي از سيستم‌ها تغذيه انفرادي كنسانتره امكان‌پذير است. در بعضي از سيستم‌ها تمامي گاوها بايستي مقدار يكسان كنسانتره در داخل جايگاه دريافت كنند. در روش تغذيه در داخل جايگاه، رانندمان تردد گاوها افزايش مي‌يابد. عيب اين روش، تغذيه كم كنسانتره است در صورتيكه مقدار كنسانتره زياد باشد موجب نارسائي شكمبه مي‌شود. زمانيكه از دستگاه‌هاي تغذيه كنسانتره (out of parluer) استفاده مي‌شود. تغذيه متناسب با توليد شير بعنوان راهكارهاي تغذيه‌اي مي‌تواند مدنظر قرار گيرد. مقدار مواد غذائي در داخل حافظه كامپوتر براي هر گاو ثبت مي‌شود. وقتي گاو وارد دستگاه مي‌شود گاو شناسائي شده و مقدارل معين كنسانتره در اختيار گاو قرار مي‌گيرد.

خلاصه‌اي از مزايا و معايب استفاده از سيستم‌هاي تغذيه:


استفاده از دستگاه تغذيه داخل جايگاه

مزايا

معايب

شيردوشي سريع
تردد روان گاوها

كنسانتره به تعداد دفعات شيردوشي در اختيار گاو قرار مي‌گيرد
مقدار كنسانتره محدود است
ناآرامي گاو در موقع شيردوشي
دفع فضولات موقع خوردن
احتمال مخلوط شدن شير با فضولات در شيردوشي دستي

 

استفاده از دستگاه تغذيه خارج از جايگاه (تغذيه اتوماتيك كنسانتره)

مزايا

معايب

مقدار زياد كنسانتره بخاطر دفعات زياد و مقدار كم در اختيار گاو قرار مي‌گيرد
افزايش سلامتي شكمبه

كارايي كم تردد گاوها
مشكل دسترسي در طي تغذيه در مرتع

تغذيه جداگانه كنسانتره در جايگاه‌هاي بسته
تغذيه جداگانه كنسانتره يك روش معمول در جايگاه‌هاي بسته است. معمولاً كنسانتره بصورت انفرادي و مواد علوفه بصورت آزاد در اختيار گاو قرار مي‌گيرد. بعضي از گاوداران بخصوص گاوداراني كه روش تغذيه مرحله‌اي بكار مي‌گيرند، مواد علوفه‌اي را نيز بصورت انفرادي در اختيار گاو قرار مي‌دهند.
استراتژي رايج در جايگاه‌هاي بسته، تغذيه متناسب با توليد است.

جيره غذائي مخلوط كامل
(TMR)
در روش TMR كنسانتره و مواد علوفه‌اي در داخل فيدرميكسر مخلوط مي‌شود و معمولاً مخلوط TMR بطور مستقيم با فيدر در اختيار گاوها قرار مي‌گيرد ولي TMR مي‌تواند از طريق تسمه نقاله يا واگن‌هاي پخش‌كننده در اختيار گاوها قرار گيرد.
روش
TMR در جايگاه‌هاي باز رايج است ولي مي‌تواند در جايگاه‌هاي بسته نيز مورد استفاده قرار گيرد. در روش TMR جيره مخلوط مي‌تواند بصورت محدود و يا آزاد (Add libitum) در اختيار دام قرار گيرد.

تغذيه با يك نوع جيره مخلوط
در اين روش يك نوع جيره مخلوط آماده و پخش مي‌گردد. فرمول مخلوط متناسب با نيازهاي گاوهاي پر توليد است. در حاليكه گاوهائيكه توليد شير پايين دارند مقدار كمي جيره مخلوط كامل دريافت مي‌كنند. تنظيم جيره غذائي براي جلوگيري از بروز گاوهاي چاق خيلي مهم است. اين روش كارائي بالائي در گله‌هاي پر توليد هلشتاين و جرسي را دارند. اگر گاوها گروه‌بندي شوند، گاوهاي پر توليد بصورت آزاد و گاوهاي خشك به مقدار محدود از جيره مخلوط دريافت مي‌كنند. گروه بعدي درصدي از
TMR و كاه و علوفه بصورت آزاد در اختيار آنها قرار مي‌گيرد و گاوهاي خشك به مقدار كم از جيره مخلوط بعلاوه كاه و علوفه، يكي از مزاياي اصلي اين روش اين است كه در جيره غذائي تغيير صورت نمي‌گيرد.

تغذيه با چندين جيره مخلوط
روش‌هاي مختلفي براي گروه‌بندي گاوها وجود دارد. گاوها را مي‌توان بر اساس توليد شير، امتياز بدني، مرحله شيرواري، تليسه‌هاي شكم اول و گاوهاي تازه‌زا گروه‌بندي نمود. جيره غذائي بايد نياز اين گروه‌ها را تامين نمايد. دقت با افزايش تعداد گروه‌ها افزايش مي‌يابد. هر زمانيكه جيره غذائي بهم خورد زمان زيادي لازم است تا گروه‌بندي گاوها مناسب با توليد و قرار دادن گاوها در گروه مناسب خود انجام گيرد.

تغذيه بخشي با جيره مخلوط
(PMR=Partly Mixed Ration)
روش PMR تركيبي از روش‌هاي TMR و كنسانتره جدا (SCF) مي‌باشد. در اين روش ميكسر علوفه را با بخشي از كنسانتره مخلوط مي‌كند و اين متناسب با نيازهاي گاوهاي كم توليد است و گاوهاي پر توليد كنسانتره اضافي در جايگاه تغذيه دريافت مي‌كنند. زمانيكه بيش از يك نوع علوفه استفاده مي‌شود روش PMR روش قابل انعطاف جهت تغذيه براي گاوداراني كه مي‌خواهند كنسانتره را جدا بدهند مي‌باشد. وقتي قسمتي از كنسانتره با علوفه مخلوط مي‌شود مقدار دريافت جيره غذائي افزايش مي‌يابد و خطر اسيدوز شكمبه كاهش مي‌يابد.


منبع: سايت
Delaval

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و یکم دی 1388ساعت 18:40  توسط رضا  | 

تغذیه هوشمند کنسانتره گاو 

 توسعه و پيشرفت صنعت دامپروري و افزايش تعداد دام‌هاي پرتوليد با پتانسيل ژنتيكي بالا، موجب شده كه مديران واحدهاي گاوداري‌هاي صنعتي به فكر تامين احتياجات غذائي اينگونه دام‌ها باشند. در كشور ما، دام‌هاي پرتوليد بعلت عدم تامين نيازهاي مختلف از قبيل انرژي، پروتئين، ويتامين‌ها، ميكرو و ماكروالمان‌ها، زود از چرخه توليدي خارج و عمر مفيد اقتصادي كوتاهي دارند. لذا استفاده از تكنولوژي‌هاي نو از جمله سيستم‌هاي اتوماتيك مديريت گله‌هاي شيري (Automated dairy herd management system) كه شامل سيستم‌هاي اتوماتيك تغذيه، وزن‌كشي، شيردوشي، هدايت گاوها و ... است، ضروري بنظر مي‌رسد.
بر اساس تحقيقات انجام شده توسط مؤسسة ملي تحقيقات انگلستان، گاوها چند هفته بعد از زايمان زمانيكه در حال رسيدن به پيك شيرواري هستند، در شرايط بحراني قرار مي‌گيرند و نبايستي محدويت غذايي براي آنها اعمال گردد و افزايش يك كيلوگرم شير در پيك شيرواري معادل دويست كيلوگرم شير در طول دوره شيرواري مي‌باشد. همچنين بيشتر صاحب‌نظران قبول دارند كه براي حفظ ثبات شيميايي شكمبه
(Rumen chemically stable condition)
و جلوگيري از اسيدوز و عوارض جانبي آن، مقدار كنسانتره مصرفي در هر وعده غذايي نبايستي بيشتر از سه كيلوگرم باشد، بنابراين براي گاوهائي‌كه دو تا سه وعده سه كيلوگرمي كنسانتره دريافت مي‌كنند، تغذيه تكميلي ضروري به نظر مي‌رسد. براي اين منظور تنها راه‌حل، استفاده از دستگاه تغذية اتوماتيك كنسانتره است.
از آنجائي‌كه اين دستگاه، كنسانتره را به مقدار كم و متوالي در اختيار دام قرار مي‌دهد، محدوديت حداكثر كنسانتره را از ميان برده و ضريب تبديل كنسانتره را افزايش مي‌دهد. همچنين با فراهم آوردن شرايط با ثباتي در شكمبه، خطرات مشكلات گوارشي
(Digestive upset) كاهش مي‌يابد. با استفاده از سيستم يادشده، انواع كنسانتره را مي‌توان در اختيار گاو قرار داد كه  اين عمل باعث كاهش هزينه‌ها  و افزايش تنوع جيره غذايي شده  و در نهايت ميزان ماندگاري و طول عمر اقتصادي گاوهاي پرتوليد را افزايش مي‌دهد. كاهش عوارض اسيدوز (سوء هضم، لنگش، برگشتگي شيردان، كم اشتهايي، ...) و همچنين مشكلات توليدمثلي و باروري و Days open بالا و...  از مزاياي ديگر دستگاه بشمار مي‌رود. 

بعضي از موارد كاربرد دستگاه تغذيه اتوماتيك گاو:
·
     در جائيكه مقدار زيادي كنسانتره بيشتر سه الي چهار كيلوگرم در هر وعده غذايي در اختيار دام قرار مي‌گيرد و گاوها در مرز اسيدوز قرار دارند.
·
     زمانيكه تغذيه دقيق براي تغذيه انفرادي لازم است و گروه‌بندي گاوها مشكل زمان زيادي را تلف مي‌كند.
·
     گوساله‌زايي در طول سال پراكنده شده و تغذيه كامل و دقيق گاوها غيرممكن است.
·
     زمانيكه فشار كاري براي مديران زياد است و زمان صرفه‌جويي شده در اثر استفاده از دستگاه را مي‌توان در ساير كارهاي مديريتي استفاده كرد.
·
     زمانيكه كارگر ماهر محدود بوده و در ضمن با استفاده از اين سيستم‌، افراد ماهر و ورزيده را بخاطر شرايط كاري مناسب مي‌توان جذب كرد.
·
     درموارديكه مديريت واحدها علاقمند به استفاده از سيستم‌هاي اتوماتيك مديريت گله‌هاي شيري (automated dairy herd management) مي‌باشند، استفاده از دستگاه تغذيه اتوماتيك شروع مناسبي است.
·
     در موارديكه مديران واحدها علاقمند به مديريت تغذيه‌اي تك تك گاوها (با توجه به رفتار تغذيه‌اي انفرادي آنها و تشخيص به موقع دام‌هاي بيمار و گاوهائيكه برنامه غذايي خود را دريافت نمي‌كنند) باشند.

مزاياي استفاده از دستگاه:

  • افزايش توليد شير
  • تغذيه تكميلي براي گاوهاي پر توليد
  • تغذيه دقيق و متناسب با نيازهاي گاوها
  • افزايش تنوع و ضريب تبديل جيره غذائي
  • امكان آموزش گاو براي استفاده از دستگاه
  • افزايش درصد آبستني و كاهش فاصله گوساله‌زائي
  • ظرفيت بالاي دستگاه (بيش از 30 راس براي هر دستگاه)
  • عدم نياز به گروه‌بندي گاوها كه بنوبه خود كار خسته‌كننده و زمان‌بري است
  • مديريت آسان و امكان برنامه‌ريزي وعده‌هاي جيره غذائي روزانه، هفتگي و ماهانه
  • امكان گزارشگيري و شناسائي گاوهاي مريض و گاوهائيكه جيره غذائي خود را دريافت نمي‌كنند
  • جلوگيري از پديده Bulling و امكان تغذيه گاوهاي ترسو (Timid Animals) با ايجاد باكس‌بندي مناسب
  • نرم‌افزار مديريتي سيستم تغذيه تحت ويندوز با امكان كنترل دستگاه از فاصله زياد (يك كيلومتر) از اطاق كنترل
  • مزاياي فيزيولوژيكي: ايجاد ثبات شيميائي شكمبه rumen chemically stable condition و جلوگيري از اسيدوز
  • پخش موزيك ملايم هنگام تغذيه دام‌ها
  • استفاده از پيشرفته‌ترين سيستم كنترل بمنظور افزايش اطمينان‌پذيري
  • شناسايي دقيق و بدون خطاي گاوها با استفاده از گردن‌بند الكترونيكي كه نيازي به باطري ندارد
  • صرفه جوئي در مصرف كنسانتره مازاد بر نياز دام  (به ازاي هر 30 راس گاو حداقل 25.000.000 ريال سالانه صرفه جوئي در مصرف كنسانتره زايد دارد!)

امکانات نرم افزاری سیستم:

  • امكان  تعريف مشخصات اصلي دام‌ها 
  • تعريف كد شناسائي و تغيير آنها در صورت نياز براي هر دام
  • امكان تعريف برنامه غذائي بصورت روزانه، هفتگي، ماهانه و هر بازه زماني دلخواه براي هر دام
  • قابليت تعريف دو نوع برنامه غذائي پريوديك و وعده‌اي و يا تركيبي از هر دو براي هر دام بصورت جداگانه
  • امكان گزارشگيري ميزان تغذيه كل گله به تفكيك راس به راس و يا گروهي در بازه‌هاي زماني مشخص
  • امكان گزارشگيري دام‌هاي بدون تغذيه و يا متقاضي بيش از حد تغذيه
  • تهيه نمودار رشد در سيستم‌هاي با توزين
  • امكان گزارشگيري روند تغذيه دام‌ها در بازه‌هاي زماني مشخص
  • مانيتورينگ كامل دستگاه‌هاي تغذيه از راه دور به فاصله حداكثر يك كيلومتر با استفاده از پروتكل RS422
  • كنترل حداكثر 32 دستگاه با يك كامپيوتر مركزي

تصاویر مربوط به دستگاه تغذیه هوشمند کنسانتره گاو  ساخت ایران

 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و یکم دی 1388ساعت 18:39  توسط رضا  |